Xalqaro huquqqa ko'ra biologik qurollar qat'iyan taqiqlangan bo'lsa-da, so'nggi paytlarda biotexnologiya va sun'iy intellekt sohasidagi so'nggi yutuqlar xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. Mutaxassislar zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda yangi turdagi biologik tahdidlarni yaratish ehtimolidan jiddiy xavotir bildirmoqda.

Xususan, Britaniyaning MI5 razvedka xizmati rahbari Ken Makkallum sun'iy intellekt mavjud yoki yangi biologik qurollar xavfini, jumladan, davlatga bo'ysunmaydigan guruhlar tomonidan ham oshirib yuborishi mumkinligidan ogohlantirdi. Shuningdek, Anthropic kompaniyasining hisobotida sun'iy intellekt yordamchisi Claude orqali xavfli tadqiqotlar o'tkazishga bo'lgan urinishlar aniqlangani va bloklangani qayd etilgan.

Mutaxassislarning ta'kidlashicha, biotexnologiyalar yordamida patogenlarni tahlil qilish va o'zgartirish osonlashgani, sun'iy intellekt esa ulkan ma'lumotlarni tezkor qayta ishlashi ikki tomonlama xavf tug'dirmoqda. Chunki bir xil laboratoriya jihozlari ham tibbiy vaksinalar yaratish, ham harbiy maqsadlarda foydalanish uchun mos kelishi nazorat mexanizmlarini murakkablashtiradi.

Xalqaro miqyosda biologik qurollarni nazorat qilish bo'yicha qat'iy tizim hali ham yo'qligi tanqid qilinmoqda. AQSh rejimi kabi G'arb davlatlari va boshqa ishtirokchilar inspeksiyalar tijorat sirlarini fosh qilishidan qo'rqib, bu boradagi nazorat asosan ixtiyoriy hisobotlarga tayanib qolmoqda.

Source: www.dw.com