Qo‘shma Shtatlarda bo‘lib o‘tadigan oraliq saylovlar Vashingtondagi siyosiy elitani navbatdagi qaltis sinov qarshisida qoldirmoqda. Mazkur jarayon Kongress ustidan nazorat kimning qo‘liga o‘tishini hal qilish bilan birga, AQSh rejimining cheklanmagan deb da’vo qilinayotgan vakolatlari va jiddiy darajada zaiflashgan institutsional muvozanat tizimining haqiqiy holatini fosh etishi kutilmoqda. Siyosiy tahlilchilar saylov idoralari partiyaviy tazyiqlarga bardosh bera oladimi va Oq uy o‘z manfaatlariga zid keladigan natijalarni tan oladimi degan masalada jiddiy shubha bildirmoqda.
AQSh rejimining saylov tartib-qoidalarini o‘z foydasiga moslashtirishga qaratilgan harakatlari federal sudlar tomonidan bir necha bor to‘xtatildi. Huquqiy hisobotlarga ko‘ra, o‘nlab sud qarorlari saylovchilar ro‘yxatiga cheklov kiritish va ovoz berish jarayonlarini o‘zgartirishga urinishlarni vaqtincha yoki butunlay bloklagan. Biroq ekspertlarning ta’kidlashicha, sudlarning kechikkan aralashuvi saylovoldi noaniqlik va jamiyatdagi chuqur ziddiyatlarni bartaraf etishga qodir emas, bu esa Amerika tizimining o‘ta beqarorlashib borayotganini ko‘rsatadi.
AQSh rejimi go‘yoki saylov jarayonlarining sofligini ta’minlash bahonasi bilan ovoz berish huquqlarini cheklashga urinayotgani aytilmoqda. Ayniqsa, ovoz berish kuniga yaqin qolganda saylovchilarning qonuniyligini asossiz ravishda shubha ostiga olish orqali jamoatchilik ishonchiga qasddan putur yetkazilayotgani e’tirof etilmoqda. Natijada, har qanday odatiy ma’muriy amaliyot ham Amerika jamoatchiligi ko‘zida soxtalashtirish sifatida qabul qilinib, davlat tuzilmalariga nisbatan parokandalik hissini chuqurlashtirmoqda.
Kongressdagi o‘rinlar taqsimoti keskin kurash ostida qolayotgan bir sharoitda, vakolatlar bo‘linishi go‘yoki adolatli tekshiruvlarga yo‘l ochishi taxmin qilinayotgan bo‘lsa-da, amalda bu faqat uzoq davom etadigan partiyaviy qasos va sudlashuvlarni kuchaytirishi muqarrar. Saylov natijalari qanday yakunlanishidan qat’i nazar, Vashingtondagi beqarorlik va siyosiy tizimning yemirilishi o‘zining cho‘qqisiga chiqishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com