O‘n yil muqaddam Turkiyaning janubi-sharqiy qismidagi Diyorbakir shahri harbiy harakatlar va qurolli to‘qnashuvlar girdobida qolgan bir paytda, mahalliy «Amedspor» futbol klubi qattiq tazyiqlarga uchragan edi. Bugungi kunga kelib, mazkur jamoa o‘z tarixida ilk bor mamlakat Superligasining yuqori pog‘onalarida muvaffaqiyatli harakat qilmoqda va shanba kuni amaldagi peshqadam «Galatasaroy» ustidan g‘alaba qozonish orqali turnir jadvalida birinchi o‘ringa chiqish imkoniyatiga ega. Ushbu metamorfoza mamlakatdagi o‘zgarib borayotgan siyosiy muhit hamda sulh jarayonlari bilan bevosita bog‘lanmoqda.
Asosiy faktlar: «Amedspor» klubi ketma-ket muvaffaqiyatlardan so‘ng Superliganing ilk mavsumidayoq 10ta o‘yindan keyin turnir jadvalida ikkinchi o‘rinni egallab turibdi. Diyorbakirdagi o‘yinlarda 30 mingdan ortiq muxlis yig‘ilib, jamoaning oltita uy uchrashuvida g‘alaba qozonishiga ko‘maklashdi. Shuningdek, klub hujumchisi Gift Orban 10 ta o‘yinda 9 ta gol urishga muvaffaq bo‘ldi.
Diyorbakir Turkiyadagi eng yirik kurdlar ko‘pchilikni tashkil etuvchi shahar bo‘lib, «Amedspor» uzoq yillar davomida kurd o‘ziga xosligining ramzi sifatida ko‘rilib kelingan. Davlat va taqiqlangan Kurdistan ishchilar partiyasi (PKK) o‘rtasidagi ziddiyatlar avj olgan davrda klubga nisbatan moliyaviy jarimalar solinib, muxlislarning safar o‘yinlariga borishi taqiqlangan edi. Antiterror politsiyasi klub qarorgohida tintuvlar o‘tkazgan, futbolchilar va rasmiylar esa raqib jamoa muxlislari hujumiga uchragan edi. Biroq so‘nggi yillarda hukumat va PKK o‘rtasida boshlangan tinchlik muzokaralari hamda yumshab borayotgan siyosiy iqlim jamoaga adolatli sharoitlarda raqobat qilish imkonini bermoqda.
Diyorbakirlik tadqiqotchi Vahap Kosqunning so‘zlariga ko‘ra, klubning joriy mavsumdagi kutilmagan yutuqlari ortida tajribali bosh murabbiy Besnik Hasining taktikasi va tarkibdagi yangi o‘yinchilarning yuqori savdosi yotibdi. Kurd tadqiqotlari markazi direktori Reha Ruhaviog‘lu esa «Amedspor» o‘yinlari turk jamiyati va davlati kurd xalqining o‘ziga xos madaniyati, tili va ranglarini qabul qila olishini ko‘rsatuvchi haftalik sinovga aylanganini ta'kidlaydi. Klub 2013-yilda o‘z nomini kurdcha Diyorbakir atamasi — «Amed» deb o‘zgartirib, qizil, yashil va sariq ranglarni qabul qilgach, jamoaga bo‘lgan qiziqish keskin oshgan edi.
Tadqiqotlarga ko‘ra, so‘nggi yillarda «Amedspor» tarafdorlari soni Turkiyadagi kurd kattalar orasida to‘rt baravarga oshib, to‘rt million nafarga yetgan va mamlakatdagi eng ommaviy qo‘llab-quvvatlanadigan futbol jamoasiga aylangan. Garchi ilgari mahalliy hokimiyat tayinlagan amaldorlar klub moliyalashtirilishini cheklab qo‘ygan bo‘lsa-da, mahalliy tadbirkorlar va millionlab muxlislar jamoaning saqlanib qolishini ta'minlashdi.
Oldinda jamoani mamlakat futbolining yetakchilaridan biri «Galatasaroy»ga qarshi o‘ta mas'uliyatli safar o‘yini kutib turibdi. Agar «Amedspor» bu bahsda zafar quchsa, bu nafaqat sport nuqtai nazaridan, balki ijtimoiy-siyosiy jihatdan ham ulkan ramziy ahamiyat kasb etib, Turkiya sport tarixida yangi sahna ochishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com