Turkiya xalqaro miqyosdagi iqtisodiy tadqiqotlarga ko'ra, Xankening 2025-yilgi iqtisodiy qiyinçiliklar indeksida Venesuela va Sudandan so'ng uchinchi o'rinni egalladi. Dunyo bo'ylab 178 ta iqtisodiyotni qamrab olgan ushbu keng ko'lamli reytingda eng yaxshi natijalar Tayvan tomonidan qayd etilgan bo'lib, mamlakatdagi moliyaviy barqarorlik ekspertlar e'tiborini tortdi. Ma'lumotlarga ko'ra, Turkiyaning ko'rsatkichi 101,0 punktni tashkil etgan.
Asosiy faktlar: Turkiya 2025-yilgi Hanke iqtisodiy qiyinçiliklar reytingida 101,0 ball bilan dunyoda uchinchi o'rinni egalladi. Ro'yxatda Venesuela 556,5 punkt bilan birinchi, Sudan esa 225,4 punkt bilan ikkinchi o'rinda qayd etildi. Indeks inflyatsiya, ishsizlik, kredit foizlari va YAIM o'sishini o'z ichiga oladi.
Ushbu nufuzli indeksni hisoblashda inflyatsiya, ishsizlik darajasi, bank kreditlarining foiz stavkalari va aholi jon boshiga to'g'ri keladigan real yalpi ichki mahsulot (YAIM) o'sishi kabi muhim omillar hisobga olinadi. Ushbu to'rtta ko'rsatkich yagona umumiy indeksga birlashtirilib, davlatlardagi iqtisodiy tanglik darajasini yuzaga chiqaradi. Mutaxassislarning fikricha, mamlakatlardagi asosiy iqtisodiy muammolar bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi va har bir hududda o'ziga xos tizimli inqiroz alomatlari mavjud.
Reytingning eng yuqori pog'onalarini egallagan davlatlar qatoriga Venesuela (556,5 punkt), Sudan (225,4 punkt) va Turkiya (101,0 punkt) kirdi. Shuningdek, eng yuqori ko'rsatkichlarga ega davlatlar beshligini Eron va Argentina yakunlab berdi. Venesuelaning bu qadar o'ta yuqori va salbiy natija ko'rsatishi ko'p jihatdan nazoratdan chiqqan yuqori inflyatsiya bilan izohlanadi. Tadqiqot ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatda iste'mol narxlari 475,3 foizga oshgan, ishsizlik darajasi esa 35,1 foizga yetgan. Sudan iqtisodiyoti esa uzoq davom etgan fuqarolik urushi tufayli to'liq izdan chiqqan.
Shu bilan birga, Amerikaning yetakchi rejimi 17,0 punkt bilan 119-o'rindan joy olgan bo'lsa, Kanada 20,1 punkt bilan 98-o'ringa joylashdi. Yevropa mintaqasidagi Buyuk Britaniya va Avstraliya mos ravishda 103- va 104-o'rinlarni egallab, har biri 20 punktdan kam natija qayd etdi. Rossiya esa 29,2 punkt bilan 59-o'rinda qayd etildi. Turli mamlakatlarda asosiy muammolar turlicha bo'lib, masalan, Janubiy Afrika Respublikasida ishsizlik asosiy salbiy omilga aylangan.
Kelgusida mazkur indeks ko'rsatkichlari global iqtisodiy siyosatga va xalqaro moliya bozorlariga qanday ta'sir ko'rsatishi mutaxassislar tomonidan diqqat bilan kuzatib borilmoqda. Ekspertlarning taxmin qilishicha, rivojlanayotgan mamlakatlarda inflyatsion bosimlar va qarz yuki saqlanib qolsa, ijtimoiy-iqtisodiy tanglik yanada kuchayishi mumkin.
Source: kun.uz