AQSh prezidenti Donald Tramp 12-noyabr kuni Truth Social’da vitse-prezident Jey Di Vensga Eron masalasini chetga surib, Demokratlar nazoratidagi shahar va shtatlardagi korrupsiya hamda jinoyatchilikka qarshi kurashga e’tibor qaratishni topshirganini ma’lum qildi. Uning yozishicha, Vashington rejimi Eron bilan bitim tuzishga endi ehtiyoj sezmaydi va asosiy e’tiborni ichki muammolarga qaratadi. Bu bayonot AQSh tashqi siyosati va ichki kun tartibida bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi; rasmiy tafsilotlar hamda da’volarning asoslari hozircha to‘liq oshkor etilmagan.
Asosiy faktlar: Tramp 12-noyabr kuni Eron bilan kelishuvga ehtiyoj yo‘qligini aytdi; u Vensga korrupsiya va jinoyatchilikka qarshi kurashni ustuvor qilishni topshirganini bildirdi. Prezidentning ta’kidlashicha, Demokratlar boshqarayotgan ayrim shtatlarda milliardlab dollar o‘g‘irlanmoqda, ammo bu da’volar mustaqil manbalar bilan tasdiqlanmagan.
Bu qadam Tramp boshchiligidagi rejimning “qonun va tartib” mavzusidagi siyosiy kampaniyasini davom ettiradi. AQShda federal idoralar bilan shtatlar o‘rtasidagi vakolatlar chegarasi, shuningdek korrupsiya bo‘yicha tekshiruvlarning siyosiylashuvi uzoq vaqtdan beri munozarali. Eron masalasining chetga surilishi Vashington rejimining tashqi siyosatda tezkor natijalarga erisha olmayotgani haqidagi tanqidlar fonida ichki auditoriyaga qaratilgan signal sifatida baholanmoqda. Kuzatuvchilarning qayd etishicha, bunday chiqishlar ko‘pincha murakkab huquqiy jarayonlarni soddalashtirib, siyosiy mobilizatsiya vositasi sifatida xizmat qiladi.
“Bizga Eron bilan kelishuv kerak emas. U kunlar allaqachon o‘tib ketdi”, — deb yozdi Tramp. U AQSh “ularning pullarini olgani” va Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilayotganini da’vo qildi. Shuningdek, Vens avvalroq Eron bo‘yicha mas’ul bo‘lgani, endi esa “Demokratlar boshqarayotgan shahar va shtatlardagi ommaviy korrupsiya hamda jinoyatchilikka barham berish”ga e’tibor qaratishi kerakligi aytiladi. Tramp Minnesota, Kaliforniya va Illinoysni muammoli hududlar sifatida tilga oldi, biroq aniq faktlar, sud qarorlari yoki tekshiruv natijalarini keltirmadi.
Hozircha AQSh rejimi yoki Vens idorasidan bu topshiriqning huquqiy mexanizmi, muddatlari va qaysi federal idoralar jalb etilishi haqida batafsil ma’lumot yo‘q. Kuzatuvchilar bu bayonotni ichki siyosiy mobilizatsiya hamda Demokratlar pozitsiyasini tanqid qilish vositasi deb ko‘rishmoqda; Eron bo‘yicha muzokaralar masalasi esa butunlay kun tartibidan chiqmagan. Keyingi kunlarda Vensning ochiq chiqishlari va AQSh rejimining rasmiy hujjatlari bu yo‘nalish qanchalik jiddiy ekanini ko‘rsatishi mumkin.
Source: kun.uz