Turkiyaning Antaliya shahrida BMTning Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha 31-konferensiyasi (COP31) davom etmoqda. Anjumanning ikkinchi kunida O‘zbekiston delegatsiyasi iqlim moliyalashtirishini muvofiqlashtirish, aholi migratsiyasi, sanoatni dekarbonizatsiya qilish, suv resurslarini muhofaza etish va Orolbo‘yi mintaqasini rivojlantirishga qaratilgan qator tashabbuslarni taqdim etdi. Delegatsiya vakillari mintaqaviy hamkorlik, xalqaro moliyaviy institutlar bilan muloqot va amaliy loyihalarni kuchaytirish zarurligini ta’kidladi.
Asosiy faktlar: COP31ning ikkinchi kunida O‘zbekiston Markaziy Osiyoda iqlim moliyalashtirishini muvofiqlashtirish bo‘yicha «5+5» muloqotini tashkil etishni taklif qildi va birinchi uchrashuvni 2027-yilda Toshkentda o‘tkazishga tayyorligini bildirdi. Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz davlatlari iqlim migratsiyasi bo‘yicha «Ipak yo‘li» mintaqaviy deklaratsiyasini imzoladi. O‘zbekiston sement sanoatini dekarbonizatsiya qilish yo‘l xaritasi hamda suv va yerlarni tiklash bo‘yicha FOLUR-Uzbekistan tajribasini taqdim etdi.
Tadbirning muhim mazmuni iqlim o‘zgarishi ta’siriga eng ko‘p uchrayotgan Markaziy Osiyo uchun moliyaviy va texnologik resurslarni birlashtirishdan iborat. «5+5» platformasi mintaqa davlatlarining beshtasi va beshta xalqaro iqlim fondini bir joyga jamlab, investitsiya ustuvorliklarini muvofiqlashtirish, loyihalarni birgalikda ishlab chiqish va xalqaro mablag‘lardan samarali foydalanishni ko‘zda tutadi. Bu Orolbo‘yi muammosi, suv tanqisligi va chegaradosh hududlardagi ekologik bosim sharoitida amaliy ahamiyatga ega.
O‘zbekiston milliy pavilonida sanoatni dekarbonizatsiya qilish va past uglerodli iqtisodiyotga o‘tish masalalari muhokama qilindi. Sement sanoatini dekarbonizatsiya qilish bo‘yicha yo‘l xaritasida energiya samaradorligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va investitsiyalarni jalb qilish ustuvor vazifalar sifatida belgilandi. Ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yil yakunlarida sanoatning O‘zbekiston yalpi ichki mahsulotidagi ulushi 26,8 foizni tashkil etgan.
Konferensiyada demografik o‘sish va iqlim o‘zgarishi o‘rtasidagi bog‘liqlikka alohida e’tibor qaratildi. O‘zbekiston va BMTning Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) hamkorligida tayyorlangan tadqiqotda mamlakat aholisi 2050-yilga borib 52 million kishidan oshishi mumkinligi qayd etilgan. Shu bilan birga, so‘nggi olti o‘n yillikda O‘zbekistonda o‘rtacha yillik harorat qariyb 1,6 darajaga ko‘tarilgani ta’kidlandi; muhokamalarda bu omillarning suv, oziq-ovqat xavfsizligi, infratuzilma va aholi salomatligiga ta’siri ko‘rib chiqildi.
Suv resurslarini asrash va yerlarni tiklash bo‘yicha ham amaliy yechimlar namoyish etildi. BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) bilan hamkorlikda o‘tkazilgan tadbirda FOLUR-Uzbekistan loyihasi tajribasi taqdim qilindi: yomg‘ir suvini to‘plash, «Ice Stupa» texnologiyasi yordamida sun’iy muzliklar yaratish va degradatsiyaga uchragan yerlarni qayta tiklash imkoniyatlari muhokama qilindi. Keyingi bosqichda delegatsiya COP31 yakuniy hujjatlarida mintaqaviy tashabbuslarni mustahkamlash, moliyalashtirish bo‘yicha amaliy qadamlar belgilash va 2027-yilgi Toshkent uchrashuviga tayyorgarlikni boshlashni kutmoqda.
Source: kun.uz