Senegalning janubiy Kasamans viloyatidan bo‘lgan 16 yoshli Elisabet Diatta, aslida futbol bilan shug‘ullangan bo‘lsa-da, shanba kuni Dakarda bo‘lib o‘tayotgan yoshlar Olimpiadasida plyaj kurashi bo‘yicha 55 kg vazn toifasida finalda yaponiyalik Reysa Kodjimani 5:1 hisobida yengib, Senegal tarixidagi birinchi yoshlar Olimpiadasi oltin medalini qo‘lga kiritdi. Musobaqalar 31-oktabrdan 13-noyabrgacha Dakar, Sali va Diamniadio shaharlarida davom etmoqda. Sali plyajidagi qum ustida g‘alaba qozongach, Diatta Kristianu Ronalduga o‘xshab sakrab, burilib, “Siu!” deb bayram qildi.
Asosiy faktlar: 16 yoshli Diatta 55 kg finalida yaponiyalik Reysa Kodjimani 5:1 hisobida yengib, Senegalga birinchi yoshlar Olimpiadasi oltinini olib keldi. U kurashga opasi Jannin sport lageridagi turnirda jarohat olib qatnasha olmay qolgach, uning o‘rniga chiqib, ilk bahsini yutganidan keyin kirib kelgan. O‘sha kuni kechroq 16 yoshli Magett Diop ham 80 kg finalida ozarbayjonlik Nihad Suleymanlini 4:0 hisobida yengib, yana bir oltin medalni qo‘lga kiritdi; hakam qarori video ko‘rikdan so‘ng o‘zgartirilgan edi.
Bu natija Senegal uchun kengroq ahamiyatga ega: mamlakatda an’anaviy laamb kurashi jamoa hayotining bir qismi hisoblanadi. Bunday bahslar faqat kuch sinovi emas; kurashchilar duo, marosim va yovuz ruhlardan himoya qiladi deb hisoblanadigan tumorlar orqali ma’naviy madad izlaydi, sabar barabanlarining ritmi esa tantanali raqslar va tomoshabinlar shukuhiga hamroh bo‘ladi. Kasamansda ayollar azaldan kurash bilan shug‘ullanib kelgan, garchi professional maydonlarda erkaklar ustunlik qilsa ham. Shu bois Diattaning oltini Sali plyajidagi musobaqa doirasidan chiqib, sportda kimning o‘rni borligi haqidagi qoliplarga qarshi dalil bo‘ladi va yosh qizlarga yaqqol o‘rnak beradi.
Diattaning murabbiyi, ikki karra Olimpiada ishtirokchisi Izabel Sambu finalni g‘urur bilan kuzatdi. “Men sportchi bo‘lgan vaqtimda Senegal uchun oltin yutishni xohlardim. Bugun o‘z mukofotimni oldim”, dedi u. Diattaning o‘zi esa kurash uni “kam ayollik” qiladi, deb aytgan kattalar haqida esladi; u o‘smirlik qaysarligi bilan mashg‘ulotlarni davom ettirgan. Senegal terma jamoasi plyaj kurashi qoidalariga moslashish uchun uch oy davomida intensiv yig‘inda bo‘ldi: raqibni doira tashqarisiga chiqarish yoki muvaffaqiyatli ushlash bir ochko, yelkaga uloqtirish uch ochko keltiradi va bahsni tugatadi, uch daqiqa ichida kamida uch ochko to‘plagan kurashchi g‘alaba qozonadi.
Diop finali ham shunday tayyorgarlikning ahamiyatini ko‘rsatdi. Avgust oyida u Boku shahrida o‘tkazilgan 17 yoshgacha bo‘lgan jahon chempionati yarim finalida eronlik Reza Jalilianga yutqazgan edi; o‘z yurtidagi qum ustida ikki karra 17 yoshgacha jahon chempioniga qarshi bahsda u va murabbiylari hakamning uch ochkolik qaroriga muvaffaqiyatli e’tiroz bildirdi. Video ko‘rik ochkolarni Diopga berdi va u 4:0 hisobida g‘alaba qozonib, yana raqs va bayroqlar bilan tantana uyushtirdi. Dakar, Sali va Diamniadioda davom etayotgan o‘yinlardan so‘ng Senegal bu muvaffaqiyatni qanday rivojlantirishi hamda Diatta va Diopning katta sportdagi keyingi qadamlariga e’tibor qaratiladi.
Source: www.aljazeera.com