Avstraliyaning HEO kompaniyasi Xalqaro kosmik stansiyaning (XKS) tepadan olingan tasvirini e’lon qildi. Tasvirni AQShning Virjiniya shtatida joylashgan BlackSky kompaniyasiga tegishli sun’iy yo‘ldosh olgan. Suratda orbital laboratoriya to‘liq va g‘ayrioddiy rakursda — yuqoridan ko‘rinadi. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, bu ish orbitadagi boshqa kosmik apparatlarni kuzatish va suratga olish imkoniyatlarini namoyish etadi.
Asosiy faktlar: XKS tasviri BlackSky sun’iy yo‘ldoshi tomonidan olingan bo‘lib, HEO uni o‘z dasturiy ta’minoti orqali boshqariladigan kuzatuv tizimi doirasida e’lon qildi. HEO va hamkorlari avvalroq XKS, Xitoyning “Tyangun” stansiyasi hamda Rossiyaning “Resurs-P” № 1 apparatini ham suratga olgan. XKS past orbitada soatiga qariyb 28 160 kilometr tezlikda harakatlanadi, shu sababli bunday suratga olish aniq rejalashtirish va yuqori texnik mahorat talab qiladi.
Odatda XKS Yerdan yoki stansiya bortidagi astronavtlar ko‘zi bilan kuzatiladi: ular illyuminatorlardan modullar, quyosh batareyalari va ilmiy asboblarni ko‘radi. HEO esa Yer atrofidagi past orbitada harakatlanuvchi sun’iy yo‘ldoshlardan boshqa kosmik apparatlarni suratga olishga ixtisoslashgan. Kompaniya uzoqroq istiqbolda kuzatuvlarni Yer atrofidagi fazodan ancha olisdagi obyektlarga, hatto Quyosh tizimining turli hududlariga qadar kengaytirishni rejalashtirmoqda.
HEO suratga oluvchi sun’iy yo‘ldoshlarni o‘zi ishlab chiqarmaydi; kompaniya o‘z dasturiy ta’minotidan foydalanadi. Bu dastur belgilangan obyektlar kuzatuv hududiga kirganida kosmik apparatlarni o‘sha obyektlar tomon yo‘naltiradi. XKSning ushbu ta’sirchan tasvirini aynan BlackSky’ga tegishli apparat olgan, BlackSky esa Yerdan tashqaridagi obyektlarni suratga olish bo‘yicha kelishuv doirasida HEO bilan hamkorlik qiladi.
Hozirga qadar HEO va uning hamkorlari orbitadagi turli kosmik apparatlarning tasvirlarini olgan. Ular orasida XKS, Xitoyning “Tyangun” orbital stansiyasi va Rossiyaning “Resurs-P” № 1 apparatining parchalanishidan oldingi tasvirlari ham bor. Bunday natijalar tijoriy kosmik kuzatuv bozorida raqobat kuchayib borayotganini ko‘rsatadi, biroq orbital obyektlar haqidagi ma’lumotlarning mustaqil tekshirilishi va kosmik xavfsizlik masalalari bo‘yicha savollar saqlanib qolmoqda.
Kelgusi bosqichda HEO kuzatuv qamrovini kengaytirish va Yer orbitasidan tashqaridagi obyektlar bo‘yicha hamkorlik loyihalarini rivojlantirishni maqsad qilgan. Shu bilan birga, kompaniyaning rejalari qanchalik amalga oshishini vaqt va mustaqil texnik baholash ko‘rsatadi. Kuzatuv texnologiyalari rivojlanishi orbital infratuzilma xavfsizligi, ma’lumotlar shaffofligi va xalqaro muvofiqlashtirish bo‘yicha yangi muhokamalarni talab qilishi mumkin.
Source: kun.uz