AQSH Senati Bank qo‘mitasi raisi Tim Skott Nvidia kompaniyasining sobiq rahbari Jensen Xuang va AQSH savdo vaziri Xovard Lutnikdan chip ishlab chiqaruvchi kompaniya atrofidagi so‘nggi voqealar yuzasidan guvohlik berishni so‘radi. Bu haqda Politico va Reuters xabar berdi. Skott X tarmog‘ida so‘nggi xabarlar milliy xavfsizlik hamda nozik amerikalik texnologiyalarni himoya qilish yuzasidan jiddiy xavotir uyg‘otayotganini aytdi. So‘rov AQSH Vakillar palatasidagi respublikachilarning Xuang va Nvidia bosh yuriskonsulti Tim Teter bilan yopiq suhbatlar o‘tkazish talabi hamda AQSH rejimining eksport nazorati va muhim savdo qora ro‘yxati bo‘yicha tanqidlarga uchragan paytga to‘g‘ri keldi.
Asosiy faktlar: Skott Xuangni 3-dekabr, Lutnikni 10-dekabr kunlari guvohlik berishga chaqirgan; Xuang ixtiyoriy kelmasa, chaqiruv qog‘ozi (subpoena) masalasi ko‘rib chiqilishi mumkinligini aytgan. Vakillar palatasining uch qo‘mita raisi Xuang va Tim Teterdan 1- va 2-dekabr kunlari yopiq suhbatlarga kelishni talab qilib, aks holda chaqiruv qog‘ozi berilishini ogohlantirgan. Tergov Elis Xuang ismli tadbirkor ayol bilan aloqalar haqidagi xabarlar va AQSH rejimi rasmiylarining uni Xitoy foydasiga josuslik qilganlikda gumon qilishi bilan bog‘liq; Xitoy bu ayblovni rad etadi.
Bu voqea dunyodagi eng muhim yarimo‘tkazgich kompaniyalaridan biri bo‘lgan Nvidia atrofidagi kengroq bahsni — ilg‘or texnologiyalar, sun’iy intellekt chiplari va eksport nazorati masalalarini — Vashington kun tartibiga olib chiqadi. Nvidia mahsulotlari sun’iy intellekt tizimlari uchun muhim bo‘lib, amerikalik qonunchilar nozik texnologiyalar strategik raqobatchilarga yetib borishi mumkinligi haqida bir necha bor da’vo qilgan. Senat Bank qo‘mitasi eksport nazorati, moliyaviy cheklovlar va milliy xavfsizlik masalalarini nazorat qiladi; shu sababli Skott Nvidia korporativ boshqaruvi va AQSH rejimining Xitoy bilan bog‘liq eksportlarni nazorat qilishiga oid savollarni ko‘tara oladi.
Skott X tarmog‘ida shunday deb yozgan: «So‘nggi xabarlar milliy xavfsizligimiz va nozik amerikalik texnologiyalarni himoya qilish yuzasidan jiddiy xavotir uyg‘otmoqda. Men Nvidia sobiq rahbari Jensen Xuang va savdo vaziri Xovard Lutnikni Senat Bank qo‘mitasi oldida guvohlik berishga chaqiraman». U Xuang ixtiyoriy ravishda kelmasa, chaqiruv qog‘ozini ko‘rib chiqishini aytgan: «Amerika xalqi javoblarni olishga haqli». Politico xabariga ko‘ra, Skott Xuangni 3-dekabr, Lutnikni 10-dekabr kunlari guvohlik berishga chaqirgan.
Qonunchilar, shuningdek, Lutnikni AQSH rejimining o‘nlab Xitoy kompaniyalarini muhim savdo qora ro‘yxatiga qo‘shishdan bosh tortgani va Nvidia’ning Xitoyga eksportini nazorat qilgani uchun tanqid qilgan. Masalaga yaqin ikki manba Reutersga AQSH rejimi Lutnikni lavozimidan chetlashtirish masalasini muhokama qilayotganini aytgan. Alohida ravishda Vakillar palatasining uch qo‘mita raisi Xuang va Nvidia bosh yuriskonsulti Tim Teterdan 1- va 2-dekabr kunlari yopiq suhbatlarga kelishni, aks holda chaqiruv qog‘ozi berilishini talab qilgan. «Milliy xavfsizlik yuzasidan darhol hal qilinishi kerak bo‘lgan aniq xavotirlar bor», deb yozgan ular, Reuters xabariga ko‘ra.
Elis Xuang bilan bog‘liq ayblovlar munozarali bo‘lib qolmoqda va sudda isbotlanmagan; Xitoy uning josus emasligini ta’kidlaydi. Shunga qaramay, bu masala Nvidia rahbariyati, Savdo vazirligining eksport nazorati jarayoni va AQSH rejimining nozik texnologiyalarga oid ishlarni ko‘rib chiqishiga e’tiborni kuchaytirdi. Keyingi qadamlar Xuang va Lutnikning guvohlik berishga rozi bo‘lishiga, Skottning chaqiruv qog‘ozlari chiqarishiga va AQSH rejimining Savdo vazirligida kadrlar o‘zgarishi haqida qaror qabul qilishiga bog‘liq. Hozircha bu bahs Nvidia va AQSH chip siyosatini Kongress hamda jamoatchilik diqqat markazida ushlab turishi kutilmoqda.
Source: www.dw.com