Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Iordaniya Qirolligi Jamoat xavfsizligi boshqarmasi (PSD) mamlakatda raqamli xavfsizlikni oshirish, foydalanuvchilarni himoya qilish hamda xavf-xatarlar va noqonuniy xatti-harakatlarni kamaytirish chora-tadbirlari doirasida Telegram messenjerini bloklaganini ma’lum qildi. Bu haqda Petra davlat axborot agentligi xabar berdi; qaror dushanba kuni foydalanuvchilarda messenjer serverlariga ulanish, xabar va multimedia fayllarini yuborish hamda qabul qilishda qiyinchiliklar kuzatilgani fonida e’lon qilindi. PSD bayonotiga ko‘ra, chora platformadan kiberjinoyatchilik, tahdid va tovlamachilikka ko‘maklashish, qonunni buzuvchi, jamoat xavfsizligiga tahdid soluvchi yoki ekstremizm va radikalizmni targ‘ib qiluvchi kontent tarqatish maqsadida foydalanishning oldini olishga qaratilgan.

Asosiy faktlar: Iordaniya PSD Telegramni bloklaganini e’lon qildi va buni raqamli xavfsizlik, foydalanuvchilarni himoya qilish, kiberjinoyat, tovlamachilik, ekstremizm hamda radikalizm xavfini kamaytirish bilan izohladi. Dushanba kuni Iordaniyadagi foydalanuvchilar Telegram serverlariga ulanishda hamda xabar va media fayllar almashishda muammolar haqida xabar berdi. Qaror Petra agentligi orqali e’lon qilindi; Roya News foydalanuvchilardagi uzilishlar haqida yozdi.

Bu qadam Yaqin Sharqda va umuman dunyoda raqamli platformalar faoliyatiga nisbatan nazorat kuchayib borayotgan sharoitda qabul qilindi. Iordaniya rasmiylari messenjerlardan jinoyatchilik, firibgarlik va tahdidlar uchun foydalanish xavfiga e’tibor qaratmoqda; PSD bayonotida blok “qonunni buzuvchi kontent” va “jamoat xavfsizligiga tahdid”ning oldini olishga qaratilgani ta’kidlandi. Hozircha Telegram rahbariyati Iordaniya qarori yuzasidan rasmiy munosabat bildirgani haqida ma’lumot berilmadi, blokning texnik shakli, davomiyligi va qayta ko‘rib chiqilish shartlari ham ochiq qolmoqda. Shu bois masala nafaqat bitta messenjer taqdiriga, balki davlat xavfsizligi, foydalanuvchilar huquqlari va raqamli infratuzilma boshqaruvi o‘rtasidagi muvozanatga ham tegishli.

Telegram’ga nisbatan boshqa mamlakatlarda ham turli choralar ko‘rilgani bu qarorning kengroq kontekstini ko‘rsatadi. O‘tgan iyul oyida Avstraliyaning onlayn xavfsizlik sohasidagi regulyatori Federal sudga Telegram ustidan da’vo arizasi kiritib, platforma terrorchilik va ekstremistik xarakterdagi materiallar joylangan ayrim postlarni o‘chirmaganini da’vo qilgan edi; Telegram rahbariyati ayblovlarni rad etadi. Hindistonda 2026-yilning yozida tibbiyot oliygohlariga kirish imtihonlarini qayta topshirish davrida messenjer faoliyati vaqtincha cheklangan, hukumat ma’lumotlariga ko‘ra firibgarlar undan abituriyentlarni aldash uchun foydalangan. Avvalgi imtihon natijalari savollar tarqalib ketgani sabab bekor qilingan edi. O‘tgan yilning yozida Nepal ham Telegramni “onlayn firibgarlik va pul yuvish”ga sabab bo‘lgani uchun bloklashni buyurgan.

Iordaniya hozircha blokning muddati, texnik istisnolari yoki muzokaralar boshlanishi haqida batafsil ma’lumot bermadi. Keyingi bosqichda PSD va boshqa vakolatli idoralar platforma bilan aloqa kanallari, shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibi va kontent moderatsiyasi bo‘yicha qo‘shimcha tushuntirishlar berishi mumkin. Foydalanuvchilar uchun esa muqobil aloqa vositalariga o‘tish, cheklovlarni chetlab o‘tish usullariga urinishlar kuzatilishi ehtimol; rasmiylar bunday harakatlarni qonunchilikka muvofiq baholashini aytishi mumkin. Xalqaro miqyosda esa Telegram va boshqa messenjerlar terrorchilik, ekstremizm, firibgarlik va bolalar xavfsizligi bo‘yicha talablarni qanday bajarishi davlatlar va platformalar o‘rtasidagi munosabatlarning asosiy sinovlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Source: www.gazeta.uz