Mercedes-Benz kompaniyasi o‘tgan hafta Germaniyadagi zavodlariga qo‘shimcha investitsiya kiritishni to‘xtatishini e’lon qilib, mamlakat avtomobil sanoatining kelajagi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi. Ishlab chiqarish bo‘yicha rahbar Michael Schiebe xarajatlar juda yuqori ekanini bildirib, xarajatlar tuzilmasi o‘zgarmasa Germaniyadagi ayrim maydonlarni yopish masalasini ko‘rib chiqishga majbur bo‘lishlari mumkinligini aytgan. Bu qaror Volkswagen’ning Wolfsburg zavodini modernizatsiya qilish rejasini bekor qilganidan bir kun keyin qabul qilindi. Germaniya avtomobil sanoati Xitoy ishlab chiqaruvchilarining kuchli raqobati fonida chuqur inqirozga yuz tutgan; Volkswagen 2030-yilga qadar global miqyosda 100 ming ish o‘rnini qisqartirmoqchi va to‘rtta nemis zavodini yopish ehtimoli ko‘rib chiqilmoqda.
Asosiy faktlar: Mercedes-Benz Germaniyadagi zavodlariga qo‘shimcha investitsiya kiritishni to‘xtatdi va xarajatlar tuzilmasi o‘zgarmasa ayrim maydonlarni yopish ehtimolini bildirdi; Volkswagen Wolfsburg zavodini modernizatsiya qilish rejasini bekor qildi va 2030-yilga qadar global miqyosda 100 ming ish o‘rnini qisqartirishni rejalashtirmoqda; Xitoy EV ishlab chiqaruvchilari yangi modelni taxminan 20 oyda bozorga chiqarishi aytilmoqda, Germaniyada esa bu jarayon 48–60 oy davom etishi mumkin.
Kengroq kontekstda, Germaniya avtomobil sanoati uzoq yillar davomida iqtisodiyotning tayanch tarmoqlaridan biri bo‘lib kelgan, ammo hozir ishlab chiqarish quvvatining taxminan uchdan biri ortiqcha hisoblanadi. Cologne Institute for Economic Research (IW Köln) iqtisodchisi Thomas Puls bu ortiqcha quvvatni qisqartirish zarurligini, jarayon esa og‘riqli bo‘lishini aytgan. Munich-based Roland Berger konsalting kompaniyasi ichki yonuv dvigatellari biznesini elektr transport biznesidan ajratish, ICE foydasini yangi texnologiyalarga yo‘naltirish, ish joyi madaniyatini qayta loyihalash va Xitoy hamda AQSh texnologik hamkorliklaridan foydalanish kabi yo‘nalishlarni ta’kidlagan. Germaniya zavodlarida ishlab chiqarish xarajatlari ham ancha yuqori — har bir avtomobil uchun 3 500 dan 5 000 yevrogacha — Sharqiy Yevropadagi 2 000 dan 2 500 yevrogacha bo‘lgan ko‘rsatkichdan farqli o‘laroq. Shu bilan birga, ekspertlar Germaniyada avtomobil ishlab chiqarish to‘liq yo‘qolib ketmasligini, qolgan qismi esa yanada ixcham, ixtisoslashgan va foydali bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda.
Michael Schiebe “Germaniyadagi zavodlarning joriy xarajatlari juda yuqori” ekanini ta’kidlagan va kompaniya “xarajatlar tuzilmasida o‘zgarishga erisha olmasak, qaysi Germaniya maydonlarini yopishimiz kerakligini ehtiyotkorlik bilan ko‘rib chiqishga majbur” ekanini bildirgan. Thomas Puls “Germaniyadagi zavodlarimiz quvvatining uchdan biri ortiqcha va uni qisqartirish kerak; bu juda og‘riqli bo‘ladi” degan. Electric mobility engineering professor Achim Kampker Xitoyning sanoat strategiyasini “juda tez”, Germaniya strategiyasini esa “juda sekin” deb baholagan va ortiqcha byurokratiya hamda murakkab biznes tuzilmalari qiymat yaratishga to‘sqinlik qilayotganini aytgan. PwC maslahatchisi Harald Wimmer esa “Germaniya avtomobil sanoatining kelajakdagi hayotiyligi keyingi 12–18 oyda qabul qilinadigan qarorlarga sezilarli darajada bog‘liq” deb yozgan.
Keyingi qadamlar orasida kasaba uyushmalari bilan muzokaralar, 35 soatlik ish haftasini bekor qilish bo‘yicha kelishuv va investitsiyalarni muzlatishni bekor qilish imkoniyati bor. Agar xarajatlar kamaytirilmasa, ayrim zavodlarni yopish ehtimoli saqlanib qoladi. PwC ma’lumotlariga ko‘ra, Germaniya sanoati Xitoy raqobatiga tayyor bo‘lish uchun ichki yonuv dvigatellari va elektr transport bizneslarini ajratishi, ICE foydasini yangi texnologiyalarga yo‘naltirishi, ish joyi madaniyatini va kadrlar tayyorlashni qayta ko‘rib chiqishi hamda mavjud Xitoy va AQSh texnologik hamkorliklaridan foydalanishi kerak. Shu bois yaqin 12–18 oy Germaniya avtomobil sanoati uchun hal qiluvchi davr bo‘lishi mumkin.
Source: www.dw.com