O‘zbekiston va Qozog‘iston chegarasidagi Turkiston viloyatida 990 yuk mashinasi navbatga turgan. Haydovchilarning aytishicha, kolonna 40 kilometrga cho‘zilgan, chegarani kesib o‘tish esa bir necha sutka davom etmoqda. Zator “B. Qo‘nisboyev” o‘tkazish punktida qayd etilgan; uni Xitoydan Qozog‘iston orqali O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning boshqa davlatlariga yuk oqimining ortishi bilan bog‘lashmoqda, Rossiya va Belarusdan tashuvlar esa qo‘shimcha yuklama yaratmoqda. O‘zbek tomonidan rasmiy izoh hozircha kelmagan.
Asosiy faktlar: chegarada 990 yuk mashinasi navbatda, kolonna 40 kilometrga cho‘zilgan va kutilish bir necha sutkani tashkil etmoqda; zator “B. Qo‘nisboyev” punktida qayd etilgan; O‘zbekiston Qozog‘iston va Qirg‘iziston bilan One Stop tamozna nazorati tizimini joriy etish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda.
Chegara punktida yuzaga kelgan tirbandlik Markaziy Osiyoda yuk tashish yo‘nalishlaridagi kengroq logistika bosimini aks ettiradi. Xitoydan tovarlar Qozog‘iston orqali O‘zbekiston va mintaqaning boshqa bozorlariga yetib boradi; Rossiya va Belarus yo‘nalishidagi tashuvlar ham o‘tkazish quvvatiga qo‘shimcha talab yaratadi. Bu esa hujjatlashtirish, nazorat va transport infratuzilmasi bo‘yicha koordinatsiyani kuchaytirish zaruratini ko‘rsatadi. Rasmiy izohlar kechikishi esa vaziyatning texnik va ma’muriy jihatlarini baholashni qiyinlashtirmoqda.
Temir yo‘l sohasida Qozog‘iston milliy temir yo‘l kompaniyasi KTJ O‘zbekiston va Afg‘onistonga boshqa temir yo‘l ma’muriyatlariga tegishli vagonlarda yuk tashishga qo‘shimcha talablar kiritganini ma’lum qilgan. Ushbu qaror “O‘zbekiston temir yo‘llari”ning bo‘sh vagonlarni ro‘yxatdan o‘tgan davlatlarga tezroq qaytarish talabiga bog‘liq bo‘lgan. Bu esa avtomobil va temir yo‘l tashuvlari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ko‘rsatadi: bir yo‘nalishdagi cheklov yoki talab boshqa yo‘nalishdagi yuk oqimini ham ta’sir qilishi mumkin.
Shu bilan birga, O‘zbekiston Qozog‘iston va Qirg‘iziston bilan ayrim chegaradagi postlarda One Stop yagona tamozna nazorati tizimini joriy etish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda. Tizim, xususan, ko‘rik natijalarini o‘zaro tan olishni nazarda tutadi: bir davlat tamozna xodimlari tekshirgan yuk qo‘shni davlatga kirishda qayta tekshiruvdan o‘tkazilmasligi kerak. Bu tartib yuk tashuvchilarning vaqtini tejash va chegaradagi ortiqcha protseduralarni kamaytirishga qaratilgan.
Tamozna qo‘mitasi boshqarmasi boshlig‘i Farhod Olimjonov 11-noyabrda ma’lum qilganidek, tizimning ishlash modellari tegishli idoralar bilan birgalikda ishlab chiqilmoqda. Aniq ishga tushirish muddatlari hozircha belgilanmagan. Kelgusi qadamlar texnik modelni yakunlash, pilot postlarni tanlash va yuk oqimining ortishini inobatga olgan holda chegaradagi quvvatni kengaytirishni o‘z ichiga olishi mumkin. Bu esa O‘zbekistonning mintaqaviy tranzit va savdo aloqalarini mustahkamlashdagi manfaatini ko‘rsatadi.
Source: podrobno.uz