Berlin shahrida piyodalar va velosipedchilar uchun mo‘ljallangan ikkita yangi ko‘prik yog‘och va granitni birlashtirgan yangi texnologiya asosida betonsiz qurilishi rejalashtirilmoqda. Muhandislar bahosiga ko‘ra, bunday inshootlar odatiy yog‘och ko‘priklarga nisbatan uch-besh baravar uzoqroq xizmat qilishi va qurilish jarayonida karbonat angidrid chiqarilishini sezilarli kamaytirishi mumkin. Loyiha Berlin texnika universiteti tadqiqotchilari va Miebach muhandislik kompaniyasi hamkorligida ishlab chiqilgan bo‘lib, dunyoda yog‘och va granitni bitta ko‘prik konstruksiyasida birlashtirishning ilk namunasi sifatida baholanmoqda. Uning barqarorligi va xavfsizligini tekshirish uchun mutaxassislar ko‘plab mustahkamlik sinovlarini o‘tkazdi.
Asosiy faktlar: Har bir ko‘prikning uzunligi qariyb 15 metrni tashkil etadi; ikkita inshoot Berlinning Shpandau tumanida quriladi va yaroqsiz holga kelgan eski yog‘och ko‘priklar o‘rnini egallaydi; konstruksiya yuk ko‘tarish qobiliyatini oshirish, qismlarga ajratish va materiallarni keyinchalik qayta ishlashni osonlashtirishi kutilmoqda.
Yangi yondashuvning asosiy mohiyati yog‘och elementlarni noqulay ob-havo ta’siridan himoya qilish uchun beton o‘rniga yirik granit plitalardan foydalanishdir. Yog‘och qayta tiklanuvchi va qayta ishlashga qulay material sifatida qadrlanadi, biroq namlik, harorat o‘zgarishi va uzoq muddatli yemirilishga moyil; granit esa konstruksiyaning xizmat muddatini uzaytiruvchi bardoshli himoya qatlamini yaratadi. Tadqiqotchilar va muhandislar loyihaning barqarorligi hamda xavfsizligini tasdiqlash uchun ko‘plab mustahkamlik sinovlarini o‘tkazgan. Bu texnologiya an’anaviy qurilish materiallaridan voz kechish emas, balki yog‘ochning afzalliklarini saqlab qolgan holda uning zaif tomonlarini granit orqali qoplashga qaratilgan. Shu bois loyiha ekologik va texnik jihatdan muvozanatli yechim sifatida taqdim etilmoqda.
Ishlab chiquvchilarning fikricha, yog‘och va granitni birlashtirish nafaqat konstruksiyalarning yuk ko‘tarish qobiliyatini oshiradi, balki ularni qismlarga ajratish va materiallarni keyinchalik qayta ishlashni ham osonlashtiradi. Bu esa ko‘priklarning xizmat muddati tugagach, qurilish chiqindilarini kamaytirish va qimmatbaho materiallarni qayta foydalanish imkoniyatini beradi. Hozirgi bosqichda Miebach kompaniyasi Shpandau tumanida piyodalar va velosipedchilar uchun ikkita shunday ko‘prik qurishni rejalashtirmoqda; ularning har biri qariyb 15 metr uzunlikda bo‘ladi va yaroqsiz holga kelgan eski yog‘och ko‘priklar o‘rnini egallaydi. Loyiha shuningdek, bardoshlilik va xavfsizlikni saqlagan holda karbon intensiv materiallarga bog‘liqlikni kamaytirishga qaratilgan qurilish yondashuvlariga bo‘lgan kengroq qiziqishni aks ettiradi.
Tadqiqotchilar kelajakda ushbu texnologiya butun Germaniya bo‘ylab boshqa piyodalar va velosipedchilar ko‘priklarini qurish uchun namuna bo‘lib xizmat qilishi mumkinligini hisobga olmoqda. Agar Shpandau tumanidagi ikkita ko‘prik muvaffaqiyatli qurilsa va ekspluatatsiya davomida kutilgan barqarorlikni namoyish etsa, texnologiya boshqa shahar va hududlarda ham joriy etilishi mumkin. Hozircha loyiha sinov va joriy etish bosqichida bo‘lib, uning uzoq muddatli iqtisodiy va ekologik samaradorligi keyingi kuzatuvlar, ta’mirlash tajribasi va an’anaviy yog‘och ko‘priklar bilan solishtirish asosida baholanadi.
Source: kun.uz