Sun’iy intellekt giganti Anthropic kompaniyasida texnik xodim sifatida faoliyat yurituvchi matematik Levent Alpoge juma kuni o‘z veb-saytida e’lon qilgan qaydnomasida kompaniyaning Claude sun’iy intellekt vositasi bilan ishlab, matematikaning eng mashhur muammolaridan biri — Riemann gipotezasiga oid dalil topganini bildirdi. Ushbu e’lon hali mustaqil tekshiruvdan o‘tishi kerak; agar dalil boshqa matematiklar tomonidan tasdiqlansa, bu nafaqat matematika, balki ilmiy tadqiqotlarda sun’iy intellektning roli kuchayib borayotganini ko‘rsatuvchi yirik bosqich bo‘ladi.
Asosiy faktlar: Levent Alpoge Claude yordamida Riemann gipotezasiga dalil topganini da’vo qilmoqda; dalil hali mustaqil tekshiruvni kutmoqda; Riemann gipotezasi 1859-yilda shakllantirilgan va tub sonlar taqsimotiga oid; Clay Mathematics Institute tomonidan belgilangan yetti Millennium Prize muammosidan biri uchun 1 million dollar mukofot nazarda tutilgan.
Riemann gipotezasi 1859-yilda nemis matematigi Bernhard Riemann tomonidan shakllantirilgan bo‘lib, tub sonlar — faqat o‘ziga va birga bo‘linadigan sonlar — taqsimotidagi asosiy qonuniyatni tasvirlaydi. Bu gipoteza sonlar nazariyasi va boshqa ko‘plab matematik sohalar uchun poydevor hisoblanadi; uning tasdiqlanishi keng qamrovli ilmiy tadqiqotlarga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Clay Mathematics Institute Riemann gipotezasini yetti yirik Millennium Prize muammosi qatoriga kiritgan va har biri uchun 1 million dollar mukofot e’lon qilgan.
Alpoge sun’iy intellekt bilan hamkorlik natijasida 250 ming sahifadan ortiq matematik material yaratilganini aytdi va hali bu matematikaning barchasini to‘liq o‘zlashtirmaganini qo‘shimcha qildi. U 'Claude va men so‘nggi oylarda shunchalik keng qamrovli ishladikki, lekin bu safar yakuniy bosqichda Claude meni ancha ortda qoldirdi', deb yozdi va 'Yo‘q, Claude uchib, raqs tushib, porladi' iborasini ishlatdi. Institut prezidenti Martin Bridson e’lonni 'tarixiy ahamiyatga ega' deb atadi va u 'matematikani tushunish chegaralarini kengaytirish kurashida nimalar mumkinligi haqidagi tasavvurni keskin o‘zgartirish va’dasini' berishini aytdi.
Ushbu e’lon sun’iy intellekt tizimlarining ilg‘or matematik tadqiqotlarga tobora ko‘proq hissa qo‘shayotganini ko‘rsatuvchi misollar qatoriga kiradi. Sentyabr oyida raqobatchi kompaniya OpenAI o‘z texnologiyasi suyuqliklar, masalan suv va havo harakatini tasvirlaydigan Navier-Stokes tenglamalari bilan bog‘liq muammoni yechishga yordam berganini bildirgan edi; ammo bu da’vo ham hali mustaqil tekshiruvni talab qiladi. Shu tariqa, AI yordamida yechilgan deyilgan mashhur matematik muammolar qatorida eng muhimi Riemann gipotezasi bo‘lib qolmoqda.
Endi asosiy bosqich — mustaqil tekshiruv. Bridsonning aytishicha, bugungi e’londan haqiqiy tushunishgacha bo‘lgan yo‘l uzoq va qiyin bo‘ladi. Agar dalil mustaqil ekspertiza orqali tasdiqlansa, matematika va sun’iy intellektning ilmiy tadqiqotlardagi roli bo‘yicha yangi bosqich ochilishi mumkin; aks holda, bu tajriba kelajakdagi tadqiqotlar uchun muhim dars va keyingi tekshiruvlar uchun asos bo‘lib qoladi.
Source: www.dw.com