1991-yil 15-fevralda AQShning birinchi prezidenti Jorj Bush Massachusets shtatidagi Patriot raketalarini ishlab chiqaradigan zavodda nutq so‘zladi. Ushbu nutqda Bush Iroq xalqi va harbiylariga diktator Saddam Husaynni ag‘darishga chaqirdi, ammo keyinchalik AQSh bu qo‘zg‘olonga befarq qoldi. Bu voqea hozirgi Eron urushi kontekstida, Donald Tramp va Benyamin Netanyaxu Eron xalqiga Islom Respublikasini ag‘darishga chaqirgan paytda, yana esga olinmoqda.
Bushning chaqiruvi natijasida Iroqning janubidagi shialar va shimolidagi kurdlar qurolli qo‘zg‘olon ko‘tardilar. Biroq, AQSh, Buyuk Britaniya va ularning ittifoqchilari bu qo‘zg‘olonni qo‘llab-quvvatlamadi, natijada Saddam Husaynning hukumatiga qolgan vertolyotlar yordamida qayta hujum boshlanib, minglab kurd va shialar halok bo‘ldi. Bu voqea AQShning mintaqadagi aralashuvlarining og‘ir oqibatlarini ko‘rsatdi.
Hozirgi Eron urushi ham shunga o‘xshash xavflarni keltirib chiqarishi mumkin. Tramp va Netanyaxu Eron xalqiga qo‘zg‘olon qilishga chaqirishar ekan, ular bevosita harbiy yordam va‘da qilmayapti. Bu 1991-yildagi vaziyatni eslatadi, bu esa urushning kengayishi va mintaqaviy beqarorlikka olib kelishi mumkin. AQShning urush boshlash qarori, ayniqsa Yevropa ittifoqchilari orasida noroziliklarga sabab bo‘lmoqda.
Urushning uzoq muddatli oqibatlari noma’lum. 2003-yilda Iroqqa bostirib kirish Saddam Husaynni ag‘dargan bo‘lsa-da, bu yuz minglab odamlarning o‘limi va IShID kabi jihodchi guruhlarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Eron urushi ham shunga o‘xshash falokatli natijalarga olib kelishi mumkin, ayniqsa AQShning aniq siyosiy strategiyasi yo‘qligi sababli. Isroil esa bu urushdan o‘zining mintaqaviy hukmronligini mustahkamlash uchun foydalanmoqchi.
Source: www.bbc.com