O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda “Toza havo” loyihasi doirasida muhim qarorlar muhokama qilindi. Yig‘ilishda 2026–2030-yillar uchun ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi ustuvor umummilliy loyihalar taqdimoti bilan tanishildi.
Muhokamalarda Toshkent shahri va Toshkent viloyatida joylashgan ko‘plab issiqxonalarning havo sifatiqa salbiy ta‘siri e‘tiborga olindi. Bu issiqxonalarning aksariyati isitish manbai sifatida ko‘mir, mazut va nostandart yoqilg‘ilardan foydalanmoqda, bu esa NO2, SO2 va PM2,5 kabi xavfli moddalarni chiqarib, havo ifloslanishiga olib kelmoqda. Bundan tashqari, Toshkentda yillik quyosh nuri miqdori boshqa hududlarga nisbatan past bo‘lganligi sababli, issiqxona mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari sezilarli darajada yuqori.
Masalan, Toshkentda yanvar oyida o‘rtacha harorat +6 daraja Selsiy bo‘lsa, Termizda bu ko‘rsatkich +10,8 darajani tashkil etadi. Toshkent viloyatida 1 tonna issiqxona mahsulotini ishlab chiqarish xarajati 11,9 million so‘mni, Surxondaryo viloyatida esa atigi 4,9 million so‘mni tashkil qiladi. Bu farq issiqxonalarni quyosh nuri ko‘proq bo‘lgan hududlarga ko‘chirish iqtisodiy jihatdan foydali ekanligini ko‘rsatmoqda.
Shu sababli, Toshkent va uning atrofidagi issiqxonalarni bosqichma-bosqich energiya samarali texnologiyalardan foydalanadigan va qulay tabiiy-iqlim sharoitiga ega bo‘lgan hududlarga ko‘chirish taklif qilindi. Ayniqsa, Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida kamida 940 gektar maydonda agropark tashkil etish rejalashtirilmoqda. Bu hududda yuqori quyosh nuri, nisbatan yumshoq qish va past isitish xarajatlari mahsulot tannarxini keskin kamaytirish imkonini beradi.
2026-yil 1-oktabrdan boshlab Toshkent shahri va uning atrofida yangi issiqxonalar qurishni cheklash, shuningdek, ko‘chiriladigan xo‘jaliklarga infratuzilma, kreditlar va logistika bo‘yicha imtiyozlar berish rejalashtirilgan. Bu chora-tadbirlar nafaqat havo sifatiini yaxshilash, balki issiqxona mahsulotlarining ichki bozordagi narxlarini barqarorlashtirishga ham xizmat qiladi.
Source: kun.uz