O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasi (OQXJ) ta’sischi davlatlari rahbarlari kengashining yig‘ilishida nutq so‘zlab, O‘zbekistonning 2024-yilda ushbu tashkilotga raislikni qabul qilishini e’lon qildi. U jamg‘armani mintaqaviy integratsiyaning muhim drayveriga aylantirish niyatini bildirdi va uning faoliyatini Markaziy Osiyo davlatlari sammitlari qarorlari bilan uyg‘unlashtirish, shuningdek, Afg‘oniston ishtirokida suv resurslarini taqsimlash bo‘yicha huquqiy asos yaratish takliflarini ilgari surdi.
Prezident nutqida suv resurslari muammosining jiddiyligini ta’kidladi: ekspertlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, 2040-yilga borib Orol dengizi havzasida suv taqchilligi ikki baravar ko‘payib, yiliga 20 milliard kubometrgacha yetishi mumkin, bu esa ichimlik suvi, ekologiya, qishloq xo‘jaligi va energetika sohalarida xavf tug‘diradi. U shuni ham qo‘shimcha qildi: “Mamlakatlarimiz suv resurslaridan foydalanish samaradorligi bo‘yicha eng quyi o‘rinlarni egallab turibdi. Qishloq xo‘jaligida bir dollar miqdoridagi qo‘shilgan qiymatni yaratish uchun davlatlarimiz deyarli uch kub metr suv sarf etmoqda, dunyoda esa bu ko‘rsatkich o‘rtacha ikki barobar kam.”
O‘zbekiston rahbari mamlakatda suvni tejash bo‘yicha amalga oshirilgan ishlarni ta’kidladi: sug‘oriladigan yerlarning 60 foizida suvni tejaydigan texnologiyalar joriy etilgan, sug‘orish kanallarini betonlash 40 foizgacha oshgan, nasos stansiyalarini modernizatsiya qilish natijasida suv xo‘jaligida energiya sarfi 30 foizga kamaygan. Shuningdek, 600 mingdan ortiq suv foydalanuvchilari va 4 million gektardan ortiq sug‘oriladigan yerlarni qamrab oluvchi raqamli ma’lumotlar bazasi yaratilmoqda, bu esa yiliga 10 milliard kubometrdan ortiq suvni tejashga yordam beradi, 2030-yilga kelib bu miqdor 15 milliard kubometrga yetishi kutilmoqda.
Prezident raislikning oltita ustuvor yo‘nalishini sanab o‘tdi: jamg‘armaning tuzilmasi va huquqiy bazasini takomillashtirish, uning faoliyatini Markaziy Osiyo sammitlari bilan uyg‘unlashtirish, loyihalar samaradorligini oshirish, moliyalashtirish vositalaridan foydalanish, boshqa mintaqaviy tuzilmalar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish va suvni tejash an’analarini tiklanish. U, shuningdek, Qirg‘izistonning jamg‘armadagi to‘laqonli ishtirokini qayta tiklashga umid bildirdi.
Afg‘oniston bilan hamkorlik muhimligi alohida ta’kidlandi: Prezident Afg‘onistonda qirg‘oqlarni mustahkamlash va melioratsiya ishlari uchun xalqaro donorlar mablag‘larini jalb qilish zarurligini aytdi va kelajakda Orol havzasidagi barcha mamlakatlar, jumladan Afg‘onistonning huquq va majburiyatlarini hisobga olgan holda suv resurslarini taqsimlash bo‘yicha mintaqaviy huquqiy bazani shakllantirishni taklif qildi.
Nutqning yakunida, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonning 2026–2036-yillarni “Markaziy Osiyoda suvdan oqilona foydalanish bo‘yicha amaliy harakatlar o‘n yilligi” deb e’lon qilish va mintaqada Suv haftaligini o‘tkazish tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashga umid bildirdi. U yig‘ilish ishtirokchilarini sentabr oyi oxirida Samarqandda bo‘lib o‘tadigan Butunjahon suvni tejash forumida ishtirok etishga taklif qildi.
Source: www.gazeta.uz