O‘zbekiston, Toshkent – AN Podrobno.uz. Qonunchilik palatasi uch o‘qishda lotin alifbosidagi to‘rtta belgini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qonun loyihasini qabul qilib, Senatga yubordi. Yalpi majlisda deputatlar islohotning zarurati, uning narxi va raqamli muhitda mavjud belgilardan foydalanish bilan bog‘liq texnik muammolar haqida bahslashdilar.
O‘zgartirishlar loyihasi ekspert seminarlari asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, uni Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti Bahrom Abduhalimov taqdim etdi. Islohot o‘, g‘, ch va sh belgilarini tuzatishni nazarda tutadi – ularning o‘rniga ö, ğ, ç va ş dan foydalanish taklif qilinmoqda, bu esa “bir tovush – bir harf” tamoyilini amalga oshirishga qaratilgan.
Majlis davomida asosiy e’tirozni deputat Saydullo Azimov bildirdi. U ch va sh harf birikmalari 1995 yildagi o‘zgarishlardan keyin alifboda paydo bo‘lganini eslatib, texnik muammolar ilgari aniqlanmaganiga shubha bildirdi.
Deputat 1995 yilda yo‘l qo‘yilgan xatoni tuzatish uchun nima uchun 31 yil kerak bo‘lganini so‘radi. Shuningdek, u apostroflarni terish muammosini dasturiy yo‘l bilan hal qilish mumkinligini taxmin qilib, darsliklarni qayta nashr etish va idoralarni qayta jihozlash xarajatlari bo‘yicha aniq iqtisodiy hisob-kitoblarni taqdim etishni talab qildi.
Munozara chog‘ida Qonunchilik palatasi spikeri Nuriddin Ismoilov deputatning savollarini to‘xtatib: “Umuman qancha savol bermoqchisiz?” dedi va loyiha bir oy oldin fraksiyalarda batafsil muhokama qilinganini eslatdi. O‘zLiDeP rahbari Akram Xaitov esa fraksiya tushuntirishlar olganini tasdiqladi, ammo deputatning savolni qayta berish huquqini ta’kidladi.
Ishlab chiqaruvchilarning pozitsiyasini Vazirlar Mahkamasi Davlat tili rivojlanishi departamenti mudiri Nodirjon Xolbutayev taqdim etdi. U o‘ va g‘ belgilarini alohida tugmalarga dasturiy biriktirish texnik jihatdan mumkinligini, ammo bu asosiy muammoni hal qilmasligini tushuntirdi: Unicode standartida o‘z kodining yo‘qligi sababli raqamli platformalar bu harflarni ikki mustaqil belgi birikmasi sifatida tanib, elektron to‘lovlar, onlayn tarjimonlar va raqamli lug‘atlarning to‘g‘ri ishlashiga xalaqit beradi.
Moliyalashtirishga kelsak, spiker Nuriddin Ismoilov ikkinchi o‘qishga qonun loyihasiga bosqichma-bosqich joriy etish haqida maxsus modda kiritilganini ma’lum qildi. Ya’ni o‘quv qo‘llanmalari, davlat blankalari, banknotalar va diplomlarni muddatidan oldin almashtirish talab qilinmaydi – ular belgilangan tartibda ishlatiladi. Spiker hujjatning dastlabki versiyasida bu mexanizm ko‘rsatilmagani va deputatning bunga haqli ravishda e’tibor qaratganini tan oldi.
“Milliy tiklanish” partiyasi rahbari Alisher Qodirov qonun loyihasini tezda qabul qilishni qo‘llab-quvvatladi. U mamlakat bu masala bilan “yetarlicha uzoq azob chekkanini” ta’kidlab, o‘zgarish jarayoni bosqichma-bosqich va ortiqcha xarajatlarsiz o‘tishini qo‘shimcha qildi.
Ovoz berish yakunlariga ko‘ra, Qonunchilik palatasi qonun loyihasini ma’qulladi: hech bir deputat qarshi ovoz bermadi, ikki kishi betaraf qoldi.
Source: podrobno.uz