O‘zbekistonda oliy ta’lim muassasalarida yakuniy imtihonlarni o‘tkazish tartibini o‘zgartirish rejalashtirilmoqda. 2026/2027 o‘quv yilidan boshlab talabalar bilimini baholashning yangi qoidalari joriy etiladi: imtihon formati o‘zgaradi, o‘qituvchilar esa nafaqat baho qo‘yish, balki talabaning aynan shu ballni olgan sababini tushuntirishi kerak bo‘ladi.
“Oliy ta’lim muassasalarida talabalar bilimini baholash va monitoring qilish tartibini takomillashtirish to‘g‘risida”gi tegishli qaror loyihasi jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilindi. Hujjat imtihonlarni tashkil etish va baholash yondashuvidagi o‘zgarishlarni nazarda tutadi. Yangi talablar bakalavriat va magistraturada o‘qishga yangi o‘quv yilidan qabul qilingan talabalarga nisbatan qo‘llaniladi.
Eng avvalo, yakuniy nazorat formati o‘zgaradi. Loyihaga ko‘ra, bilimni tekshirishning asosiy varianti yozma imtihon bo‘ladi. Talabalarga 3–5 ta topshiriq beriladi, ular nafaqat materialni bilishni, balki axborotni tahlil qilish va o‘z pozitsiyasini shakllantirish qobiliyatini ham ko‘rsatishi kerak. Shu bilan birga, ayrim yo‘nalishlar uchun imtihonlarni boshqa shaklda – masalan, test yoki amaliy topshiriq ko‘rinishida o‘tkazish imkoniyati saqlanadi. Bu muayyan mutaxassislikning xususiyatlariga bog‘liq bo‘ladi.
Shu bilan birga, imtihonlarni o‘tkazish tartibiga qo‘yiladigan talablar kuchaytiriladi. Auditoriyalar ovoz yozish imkoniyatiga ega videokuzatuv kameralari bilan jihozlanishi kerak. Imtihonga faqat shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etilgandan so‘ng kirishga ruxsat beriladi. Yangi qoidalar, shuningdek, imtihon paytida intizomni qattiqroq nazorat qilishni nazarda tutadi. Imtihon boshlanganidan keyin kechikkan talabalar imtihonga kiritilmaydi. Ruxsatsiz auditoriyani tark etganlar esa ushbu imtihonni qayta topshirish imkoniyatidan mahrum bo‘ladi.
Imtihon formatiga qo‘yiladigan talablar ham o‘zgaradi. Agar talaba yozma ish topshirsa, javob hajmi 2000 so‘z bilan cheklanadi. Test shaklidagi imtihonda talabalarga 25 dan 50 gacha savol beriladi – ularning soni mutaxassislik va o‘rganilayotgan fanning xususiyatlariga bog‘liq bo‘ladi. Talabalar qanday mezonlar bo‘yicha baholanishini oldindan bilishlari uchun oliy o‘quv yurtlari imtihon formati, topshiriqlarga qo‘yiladigan talablar va baholash tizimi haqida xabar berishi shart. Yakuniy imtihonlar jadvalini ular o‘tkazilishidan kamida bir oy oldin e’lon qilish rejalashtirilgan.
Loyihada o‘qituvchilarning ishiga alohida e’tibor qaratilgan. Imtihonni tekshirgandan so‘ng, o‘qituvchi talabaning aynan shu bahoni olgan sababini tushuntirishi kerak. Buning uchun har bir javobga 2–3 jumladan iborat izoh qo‘shiladi, unda ishning kuchli tomonlari va yakuniy ballga ta’sir qilgan xatolar ko‘rsatiladi. Amaliyot va ijodiy yondashuv muhim bo‘lgan mutaxassisliklar uchun esa moslashuvchan qoidalar saqlanadi. Universitetlar tibbiyot, san’at, sport va boshqa yo‘nalishlar talabalari uchun yakuniy tekshiruv formatini mustaqil tanlashi mumkin, masalan, standart yozma imtihon o‘rniga amaliy topshiriq yoki bilimni baholashning boshqa turi qo‘llaniladi.
Source: podrobno.uz