O'zbekiston va Janubiy Koreya yetakchilari ishtirokida Seulda 14-sentabr kuni imzolangan memorandumga ko'ra, mamlakatda genom tadqiqotlari, bioinformatika, sun'iy intellekt va tibbiy mahsulotlar ishlab chiqishni birlashtiruvchi BIOME hujayra texnologiyalari markazi tashkil etiladi. Bu qadam mamlakat ilmiy-tibbiy salohiyatini yangi bosqichga ko'tarishga qaratilgan.
Loyiha O'zbekiston Fanlar akademiyasining Ilg'or texnologiyalar markazi bazasida amalga oshiriladi. BIOME to'liq siklli texnologik platforma bo'lib, hujayra materialini olish va o'rganishdan tortib, hujayra mahsulotlarini ishlab chiqish va ularni klinikalarda qo'llashgacha bo'lgan jarayonni qamrab oladi. Markazning asosiy elementlaridan biri hujayra materiallari kolleksiyalarini saqlash va ilmiy tadqiqotlar uchun taqdim etish uchun biobank bo'ladi. Genom texnologiyalari hujayra liniyalarining xususiyatlari va barqarorligini o'rganish imkonini beradi, bioinformatika va sun'iy intellekt esa katta hajmdagi biotibbiy ma'lumotlarni tahlil qilish va yangi tibbiy yechimlarni izlash uchun qo'llaniladi.
Ishlab chiqilayotgan hujayra texnologiyalarini o'smalarni davolash, shikastlangan to'qimalarni tiklash, shuningdek, mavjud davolash usullari yetarli darajada samarali bo'lmagan kasalliklarda qo'llash rejalashtirilgan. Respublikada zarur infratuzilmaning bir qismi allaqachon yaratilgan. Ilg'or texnologiyalar markazi bazasida mamlakatdagi birinchi ildiz hujayralari banki faoliyat yuritadi, unda 1200 dan ortiq namunalar saqlanadi. Yaratilgan hujayra mahsulotlari kuyishlarni davolash, to'qimalarni tiklash, jag'-yuz jarrohligi va oftalmologiyada qo'llanilmoqda, shuningdek, onkologik kasalliklarga qarshi kurashish uchun NK-hujayralar asosidagi preparat joriy etishga tayyorlangan.
BIOME kelajakdagi infratuzilmasining yana bir yo'nalishi "O'zbekistonning 1000 genomi" loyihasi bo'ladi, uning doirasida 1200 dan ortiq ishtirokchining ma'lumotlari, jumladan, 10 millionga yaqin genetik markerlar to'plangan. Bu baza mamlakat aholisining genetik xaritasini yaratish, kasallik xavfini baholash va shaxsiylashtirilgan tibbiyotni rivojlantirish uchun foydalaniladi. Markazning tashkil etilishi mavjud ishlanmalarni yagona ilmiy-texnologik infratuzilmaga birlashtirish va tadqiqotlar ko'lamini kengaytirish imkonini beradi.
Eslatib o'tamiz, O'zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Seulda bo'lib o'tgan "Markaziy Osiyo — Koreya Respublikasi" birinchi biznes-sammitida mintaqa davlatlarining resurslarini Koreya texnologiyalari va kapitali bilan birlashtirishni taklif qilgan edi. Ustuvor yo'nalishlar qatorida xom ashyoni chuqur qayta ishlash, sun'iy intellekt, yarimo'tkazgichlar, farmatsevtika va muhandislar tayyorlash bor. Uchrashuvda mintaqaning barcha davlatlari rahbarlari va Koreya Respublikasi prezidenti Li Chje Myon ishtirok etdi.
Source: podrobno.uz