2026-yil 1-oktyabrdan boshlab O'zbekistonda ijtimoiy himoya, transport, biznes, sanoat, madaniyat va sport sohalarini qamrab oluvchi navbatdagi yangi qoidalar va qo'llab-quvvatlash choralari to'plami amal qila boshlaydi. Podrobno.uz an'anaviy sharhida oktyabr oyidagi asosiy yangiliklarni tahlil qiladi.
Imtiyozlar va ijtimoiy qo'llab-quvvatlash. 1-oktyabrdan urush faxriylari, harbiy harakatlar natijasida nogiron bo'lib qolgan shaxslar, ularga tenglashtirilgan toifadagi fuqarolar, shuningdek Chernobil AESdagi avariyadan jabrlanganlar samolyot, poyezd va shaharlararo avtobuslarga bepul yoki imtiyozli chiptalar olishlari mumkin bo'ladi. Tegishli qaror 2026-yil 17-avgustda qabul qilingan edi. Imtiyoz toifasiga qarab bepul yoki 50% chegirmali yo'l haqini nazarda tutadi. Imtiyozga bo'lgan huquq ijtimoiy himoya axborot tizimlari orqali tekshiriladi, shuning uchun qo'shimcha ma'lumotnomalar to'plash talab qilinmaydi — chipta rasmiylashtirish uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjat yoki biometrik pasport yetarli. Aviaparvozlarga imtiyoz ekonom-klass chiptalariga, temir yo'l transportida umumiy, platskart va kupe vagonlaridagi joylarga nisbatan qo'llaniladi. Tashuvchilarning xarajatlarini Milliy ijtimoiy himoya agentligi davlat byudjeti mablag'lari hisobidan qoplaydi. 2027-yil 1-yanvardan bunday chiptalarni Baraka ijtimoiy kartasi mobil ilovasi orqali ham rasmiylashtirish mumkin bo'ladi, bu kassalardan foydalanmaydigan imtiyoz egalari uchun jarayonni soddalashtiradi.
Transport va temir yo'llar. Almati – Toshkent xalqaro poyezdida (№ 1/2) faqat ayollar uchun alohida vagon paydo bo'ladi, unda ayol provodniklar ham ishlaydi. Bunday vagonga chiptalarni faqat ayollar sotib olishlari mumkin, yetti yoshgacha bo'lgan o'g'il bolalar ularga hamrohlik qiluvchi ayol bilan birga borishlari mumkin. Bundan tashqari, 1-oktyabrdan Toshkent va Farg'ona vodiysi shaharlari o'rtasidagi bir qator poyezdlar jadvali o'zgaradi. Xususan, № 730 poyezd Toshkentdan 07:20 da jo'naydi va Andijonga 11:42 da yetib keladi. Qaytish poyezdi № 729 Andijondan 15:33 da jo'naydi va Toshkentga 19:55 da yetib keladi. Shuningdek, bir nechta uzoq va mahalliy yo'nalishdagi poyezdlar grafigi o'zgaradi. Yangi jadvallarning bir qismi oktyabrning keyingi kunlarida kuchga kiradi.
Biznesni qo'llab-quvvatlash. 1-oktyabrdan tuman va shahar tadbirkorlikni rivojlantirish shtablari o'z-o'zini band qilganlar, shuningdek kichik va o'rta biznes subyektlari uchun bank kreditlari bo'yicha foiz stavkasining bir qismini qoplashni boshlaydi. Mablag'lar barqaror ish o'rinlari va daromad manbalarini yaratuvchi loyihalarga yo'naltiriladi. Shu sanadan elektrotexnika sohasi uchun alohida shartlar joriy etiladi. Korxonalar aylanma mablag'larni to'ldirish uchun ikki yilgacha muddatga, shu jumladan uch oylik imtiyozli davr bilan kredit olishlari mumkin — bitta korxona uchun yillik 6% stavka bilan maksimal besh million dollar. «Tadbirkorlikni rivojlantirish» milliy kompaniyasi kredit summasining 50 foizigacha, lekin 20 milliard so'mdan ko'p bo'lmagan miqdorda qoplashi mumkin. Shuningdek, 1-oktyabrdan mis xarid qilish sxemasi soddalashtiriladi: korxonalar qiymatning 25 foizini darhol to'lashlari mumkin, qolgan 75 foizini esa uch kun ichida «O'zsanoateksport» to'lab beradi. Korxona bu summani 90 kun ichida yillik 6% hisoblangan holda qaytarishi kerak.
Buxoroning tarixiy qismida cheklovlar. Buxoroning tarixiy qismida elektrosamokatlar, mopedlar, rikshalar, to'rt g'ildirakli velosipedlar, kartinglar, shuningdek otlar va tuyalar harakati cheklanadi. Cheklovlar Ark qal'asidan Po'i-Kalon va Haqiqat ko'chasi orqali Labi-Hovuzgacha bo'lgan uchastkada amal qiladi. Kirish va chiqish joylariga tegishli yo'l belgilari va ko'rsatkichlar o'rnatiladi.
Sport. 2026-yil 1-oktyabrdan O'zbekistonda tennis bo'yicha xalqaro va respublika musobaqalari doimiy asosda o'tkazila boshlanadi. Taqvimga ATP, WTA va ITF turnirlari, O'zbekiston Kubogi, kattalar va yoshlar o'rtasidagi milliy chempionatlar, shuningdek Uzbekistan Open va erkaklar ATP Challenger turniri kiradi.
Ta'lim va fan. 2026-yil 1-oktyabrdan Yangi Toshkentda Sun'iy intellekt instituti ish boshlaydi. U 10 gektar maydonda qurilgan va 7 ming talabani o'qitishga mo'ljallangan «Yangi O'zbekiston» universitetining yangi majmuasi tarkibida ochiladi. Institutdan tashqari, bu yerda Garvard universiteti bilan birgalikda Rektorlar maktabi allaqachon ishga tushirilgan, Oksford universiteti bilan esa davlat xizmatchilari malakasini oshirish uchun Ta'lim xabi yaratilmoqda.
Source: podrobno.uz