O‘zbekistonda 2026-yilgi mavsumda ko‘sak qurtiga chidamli navlar, chigitni qalin ekish va zamonaviy agrotexnologiyalarni keng tatbiq etish natijasida 5 million tonnadan ortiq paxta xomashyosi yig‘ishtirib olindi. Bu haqda Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov 6-noyabr kuni Kontent tayyorlash markazida bo‘lib o‘tgan maxsus matbuot anjumanida ma’lum qildi. Vazirning so‘zlariga ko‘ra, joriy yilda mamlakat bo‘ylab qariyb 400 ming gektar maydonda o‘rtacha hosildorlik gektariga 70 sentnerni tashkil etgan bo‘lib, salkam 70 ming gektarlik maydonlarda esa bu ko‘rsatkich 100-110 sentnerga yetkazilgan.
Asosiy faktlar: 2026-yilda yetishtirilgan 5 million tonna paxtaning umumiy qiymati 34 trillion so‘mni tashkil etdi. Qariyb 400 ming gektar maydonda gektariga o‘rtacha 70 sentner hosildorlik qayd etilib, hosilning 75-80 foizi to‘liq mexanizatsiyalashgan holda yig‘ib olindi. Shu bilan birga, Sirdaryo va Jizzax viloyatlarida terim jarayonlari to‘liq texnika yordamida amalga oshirildi.
Qishloq xo‘jaligi vazirligi rahbariyati mamlakatda paxtachilik tarmog‘ini rivojlantirish yo‘lida Xitoyning Shinjon, Turkiya, shuningdek, Braziliya va Argentina kabi davlatlarning ilg‘or tajribalarini o‘rganib chiqdi. Xususan, 2022-yilda Prezident huzurida tashkil etilgan Paxtachilik kengashi ko‘magida sohani tubdan o‘zgartirish, tubdan yangi navlarni joriy etish va iqlim o‘zgarishlariga moslashish choralari ko‘rildi. Vazirning ta’kidlashicha, avvallari O‘zbekistonda paxtachilikdagi eng og‘ir muammolardan biri ko‘sak qurti bo‘lib, u qisqa vaqt ichida butun boshli dalalardagi hosilni yo‘q qilib yuborar edi, biroq yangi biotexnologik navlar bu xavfni bartaraf etishga yordam berdi.
Shunga qaramay, barcha hududlarda ham fermerlar yangi texnologiyalarni birdek samarali qo‘llay olgani yo‘q. Qariyb 250 ming gektar maydonda hosildorlik avvalgi yillardagi darajada saqlanib qoldi. Vazir ayrim fermerlar ko‘sak qurtiga chidamli navlarni ekmagani, ko‘chat qalinligiga e’tibor bermagani va noqulay ob-havo sharoiti hamda begona o‘tlarga qarshi kurashishdagi xatolar tufayli ko‘chat soni 48-50 ming tupgacha kamayib ketganini tan oldi. Bu kabi muammoli maydonlar vazirlik tomonidan maxsus ro‘yxatga olinib, fermerlar natijalariga ko‘ra yashil, sariq va qizil guruhlarga bo‘lindi.
Shuningdek, o‘tkazilgan kuzatuvlar davomida yana bir jiddiy muammo aniqlandi — O‘zbekistonda paxta ko‘p hollarda to‘liq pishib ulgurmasdan terib olinmoqda. Abdurahmonov mamlakatning geografik jihatdan shimoliy hududda joylashgani bois g‘o‘zaning o‘sish va pishish davri 220 kundan 270 kungacha davom etishini, shu bois yetishtirish jarayonini ilmga tayangan holda yanada takomillashtirish zarurligini qo‘shimcha qildi.
Source: www.gazeta.uz