2026-yilning dastlabki to‘qqiz oyi yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistondagi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchi korxona — UzAuto Motors’ning moliyaviy ko‘rsatkichlarida sezilarli pasayish kuzatildi. Kompaniyaning sof foydasi o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirganda deyarli ikki baravarga kamayib, 1,8 trillion so‘mni tashkil etdi. Mutaxassislar bu holatni ichki bozorda an’anaviy modellarga bo‘lgan talabning pasayishi, raqobat muhitining kuchayishi hamda omborlarda ortiqcha mahsulotlarning to‘planib qolgani bilan izohlamoqdalar.
Asosiy faktlar: 2026-yilning yanvar-sentabr oylarida UzAuto Motors umumiy daromadlari 30,1 trillion so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilgi 34,7 trillion so‘m ko‘rsatkichidan 13 foizga kamaydi. Shu davr mobaynida sof foyda 3,5 trillion so‘mdan 1,8 trillion so‘mgacha qisqardi, omborlarda sotilmagan avtomobillar qiymati esa yuzlab million dollardan oshgani xabar qilinmoqda.
Ushbu moliyaviy pasayishning asosiy sabablaridan biri sifatida ichki bozorda eng ommabop bo‘lgan Cobalt kabi modellarning sotuvi keskin kamaygani ko‘rsatilmoqda. Masalan, joriy yilning birinchi yarmida zavodda Cobalt ishlab chiqarish hajmi 13,5 foizga oshgan bo‘lsa-da, ichki bozordagi real savdolar deyarli uchdan bir qismga qisqargan. Xaridorlarning yoqilg‘i narxlari oshishi fonida elektromobillar, gibrid avtomobillar va xususan, Xitoy brendlariga e’tiborini qaratishi an’anaviy avtomobillarga bo‘lgan qiziqishni so‘ndirmoqda. Natijada, zavoddan chiqqan transport vositalarining sezilarli qismi xaridorini topmay, omborlarda zaxira sifatida qolib ketmoqda.
Ma’lumotlarga ko‘ra, joriy yilning 30-iyun holatiga ko‘ra kompaniya omborxonalarida yig‘ilib qolgan, ammo hali sotilmagan Chevrolet avtomobillarining umumiy qiymati qariyb 954 million dollarni tashkil etgan. Yillar davomida xaridorlardan 50 foiz oldindan to‘lov talab qilib kelingan va oylab navbat kutish odatiy hol bo‘lgan davrlar ortda qolmoqda. Bugungi kunga kelib, talabning sustlashuvi fonida kompaniya o‘z savdo siyosatini tubdan o‘zgartirishga majbur bo‘lmoqda va xaridorlarni ushlab qolish uchun chegirmalar hamda foizsiz muddatli to‘lov shartlarini taklif etishni boshladi.
Kelgusida UzAuto Motors bozordagi raqobatbardoshligini saqlab qolish va moliyaviy barqarorlikni tiklash uchun ishlab chiqarish hajmini yangi talab darajasiga moslashtirishi hamda zamonaviy bozor tendensiyalariga mos yangi mahsulotlarni taqdim etishi talab etiladi. Ekspertlarning fikricha, agar xaridorlarning muqobil ekologik va import avtomobillarga bo‘lgan qiziqishi yanada o‘ssa, korxona o‘zining narx siyosati va marketing strategiyasini yanada jiddiy qayta ko‘rib chiqishiga to‘g‘ri keladi.
Source: kun.uz