O‘zbekiston Migratsiya agentligi delegatsiyasi Shvetsiyada xizmat safari davomida Latviyaning BRIGG kompaniyasi bilan hamkorlik memorandumini imzoladi. Agentlik matbuot xizmatining ma’lum qilishicha, hujjat chet elda qonuniy ishga joylashtirish, ish beruvchilar talabiga mos nomzodlarni tanlash va zarur bo‘lsa, ularni kasbiy hamda til tayyorgarligidan o‘tkazish mexanizmlarini ishlab chiqishni nazarda tutadi. Kelishuv Shvetsiya va Boltiqbo‘yi davlatlaridagi korxonalar uchun mutaxassislar tanlash bilan shug‘ullanuvchi kompaniya bilan imzolangan.
Asosiy faktlar: Hujjat Shvetsiyada imzolandi va Latviyaning BRIGG kompaniyasi bilan tuzildi. Shvetsiyada metall saralovchilar, yuklagich va ekskavator operatorlari, yuk avtomobillari hamda avtobus mexaniklari, ishlab chiqarish va metallni qayta ishlash ishchilariga talab qayd etilgan. Latviyada payvandchilar, mexaniklar va texnik yo‘nalishdagi mutaxassislar talabgir hisoblanadi.
Bu kelishuv O‘zbekiston mehnat migratsiyasini tartibga solish va noqonuniy vositachilik xatarlarini kamaytirishga qaratilgan kengroq siyosat fonida ko‘rilmoqda. Mehnat migrantlari pul o‘tkazmalari mamlakat iqtisodiyoti uchun muhim bo‘lsa-da, chet elda ishga joylashishda shartnomalar shaffofligi, ish haqi, ijtimoiy kafolatlar va huquqiy himoya masalalari jiddiy e’tibor talab qiladi. Shvetsiya va Latviya kabi Yevropa Ittifoqi mehnat bozorlarida malaka, til va ruxsatnomalar bo‘yicha talablar qat’iy bo‘lib, memorandumning amaliy samarasi aynan shu omillarga bog‘liq bo‘ladi. Rasmiy axborotda vakansiyalar soni, ish haqi darajasi va ishga qabul muddatlari ko‘rsatilmagan.
Memorandum doirasida ish beruvchilar talablariga mos nomzodlarni tanlash, zarur hollarda ularni kasbiy va til tayyorgarligidan o‘tkazish hamda qonuniy ishga joylashtirish mexanizmlarini ishlab chiqish ko‘zda tutilgan. Dastlabki bosqichda ishga joylashtirish tartibi kichik guruhda sinovdan o‘tkaziladi. Ijobiy natijalarga erishilgach, hamkorlik ko‘lamini bosqichma-bosqich kengaytirish rejalashtirilgani qayd etilgan. Biroq hozircha kvotalar, ish haqi darajasi, ishga joylashish muddatlari va xarajatlarni qoplash tartibi haqida ochiq ma’lumot berilmagan.
Mutaxassislarning fikricha, bunday kelishuvlarda asosiy e’tibor qonuniy bandlik, mehnat shartnomalarining aniqligi va xodim huquqlarining kafolatlanishiga qaratilishi lozim. Yevropa Ittifoqiga a’zo davlatlar rejimlarida migratsiya tartib-qoidalari tez-tez o‘zgarib turadi, ish beruvchining talabi esa bozor sharoitiga qarab qisqarishi mumkin. Shu sababli O‘zbekiston tomoni uchun vositachilik zanjirini shaffof qilish, nomzodlarni aldov va noqonuniy yig‘imlardan himoya qilish, shuningdek, qaytib kelgan ishchilarning malakasini ichki bozorda qo‘llash muhim ahamiyat kasb etadi.
Keyingi qadam sifatida pilot loyihaning huquqiy va tashkiliy tafsilotlarini kelishish, ish beruvchilar bilan bevosita aloqalarni yo‘lga qo‘yish va natijalarni monitoring qilish kutilmoqda. Agar sinov muvaffaqiyatli bo‘lsa, hamkorlik kengaytirilishi mumkin. Ammo yakuniy samara qonuniy ruxsatnomalar, til imtihonlari, malaka sertifikatlari va mehnat shartnomalarining amalda bajarilishiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.
Source: www.gazeta.uz