️ O‘zbekistonda erta nikohlar va voyaga yetmagan qizlarni turmushga uzatish holatlari hali ham ko‘p bo‘lib, bu muammo Prezident administratsiyasi rahbarining sud tizimini isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari Nodira Hakimova tomonidan ta’kidlandi. U davlat rahbarining ayollar va bolalar huquqlarini kuchaytirish to‘g‘risidagi farmoniga sharh berar ekan, nikoh qurish yoshi rasman 18 yosh bo‘lsa-da, turli sabablar bilan bu yoshni qisqartirish amaliyoti mavjudligini aytdi. Hakimova, bu holatlarning tagida ko‘pincha buvilarning xohish-istagi yoki kuyovning chet elga ketishi kabi bahonalar yotishini ta’kidladi.

️ Endilikda nikoh yoshini pasaytirish uchun asos bo‘ladigan holatlarning aniq va tugal ro‘yxati belgilanmoqda, bu esa hech qanday asos bo‘la olmaydi, deb taklif kiritilmoqda. Hakimova shuningdek, qizlarni to‘liq oliy ma’lumot olib, kasb-hunarga ega bo‘lib, tayyor shaxs sifatida shakllanib, keyin turmush qurishini rag‘batlantirish kerakligini ta’kidladi. Bu borada Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksda nikoh yoshi qonunchiligini buzganlar uchun jazo ko‘zda tutilgan, biroq vositachilar uchun jazo yo‘q edi; endi esa voyaga yetmagan qizni turmushga berishga chaqirgan, manfaatdor bo‘lgan va rag‘batlantirgan fuqarolarga ham jazo qo‘llaniladi.

️ O‘qishini tugata olmayotgan yoki homiladorlik holati sababli ta’limni to‘xtatgan qizlar uchun ikkinchi imkoniyat berish taklifi ilgari surilmoqda, ularga mustaqil o‘zlashtirish orqali ta’limni yakunlash imkoniyati yaratilishi ko‘rib chiqilmoqda. Hakimova, erta yoshda farzand ko‘rgan qizlar har bir davlat organi tomonidan izchil qo‘llab-quvvatlanadi, deb qo‘shimcha qildi. Sog‘liqni saqlash vaziri Asilbek Xudayorovning so‘zlariga ko‘ra, erta nikohlar va qarindoshlar o‘rtasidagi nikohlar nogironligi bo‘lgan bolalar tug‘ilishi ehtimolini oshiradi, 2025-yil oktabr holatiga ko‘ra, 15-17 yoshli qizlarda 155 ta erta nikoh holati qayd etilgan.

️ O‘zbekistonda erkaklar va ayollar uchun nikoh yoshi 2019-yildan beri 18 yosh (avval ayollar uchun 17 yosh edi). 2016-yilda FHDYO organlari 17 yoshli 4233 nafar qizning nikohini qayd etgan bo‘lsa, 2017-yilda bu ko‘rsatkich 4853 taga, 2018-yilda esa 5123 taga ko‘tarilgan. 2021-yildagi ma’lumotlarga ko‘ra, nikoh yoshi oshirilgandan keyin 2020-yilda 17 yoshli qizlar o‘rtasidagi nikohlar soni 97 foizga kamayib, 88 ta holatni tashkil etgan, bu esa qonuniy o‘zgarishlarning ijobiy ta’sirini ko‘rsatmoqda.

Source: www.gazeta.uz