Nigeriya va Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidentlari Abu-Bilol al-Minukiyning o‘ldirilganini e’lon qildi. U ISHID (ISIS) tashkilotining ikkinchi rahbari sifatida ta’riflangan.
Donald Tramp bu haqda juma kuni ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida birinchi bo‘lib ma’lum qildi, biroq qo‘shma harbiy operatsiya qachon va qayerda amalga oshirilganini oshkor qilmadi.
Shanba kuni Nigeriya prezidenti Bola Tinubu o‘z bayonotida al-Minukiy (Abu-Maynok nomi bilan ham tanilgan) “bir qancha yordamchilari bilan birga” Chod ko‘li havzasidagi qarorgohiga uyushtirilgan zarba natijasida yo‘q qilinganini aytdi.
Nigeriya armiyasining ta’kidlashicha, bu “sinchkovlik bilan rejalashtirilgan va yuqori darajadagi murakkab havo-quruqlik operatsiyasi” bo‘lib, shanba kuni yarim tundan ertalab soat 4 gacha (23:00 dan 03:00 GMT gacha) Nigeriyaning shimoliy-sharqidagi Borno shtati, Metele shahrida amalga oshirilgan.
Borno uzoq vaqtdan beri Boko Haram qurolli guruhi va uning ISHID bilan bog‘liq bo‘lgan bo‘linmasi – “Islomiy davlat G‘arbiy Afrika provinsiyasi” (ISWAP) faoliyatining markazi bo‘lib kelmoqda.
Al-Minukiy haqida kam narsa ma’lum; u 2023 yildan beri AQSh sanksiyalari ostida edi. Nigeriya armiyasiga ko‘ra, 2015 yilda ISHIDga bay’at berishdan oldin u Boko Haramning taniqli rahbarlaridan biri bo‘lgan.
Armiya bayonotida u “kalit” operativ va strategik shaxs sifatida tavsiflanib, Nigeriyadan tashqaridagi ISHID tuzilmalariga media operatsiyalar, iqtisodiy urush va qurol ishlab chiqarish bo‘yicha ko‘rsatmalar bergan. “Uning o‘limi ISHIDning dunyoning turli mintaqalaridagi operatsiyalarni muvofiqlashtirish va boshqarishdagi muhim bo‘g‘inni yo‘q qiladi”, deyiladi armiya bayonotida.
Ekspertlarning fikricha, al-Minukiyning yo‘q qilinishi ISWAP uchun qisqa muddatli operativ to‘siq bo‘ladi, biroq guruh yetakchilik yo‘qotishlariga chidamli ekanligini ko‘rsatgan. “Agar moliyalashtirish va logistika imkoniyatlarini buzish bo‘yicha boshqa taktik operatsiyalar bilan davom ettirilsa, bu uning faoliyatini cheklashga yordam beradi”, deydi tahlilchilar.
ISWAP so‘nggi paytlarda Nigeriya-Kamerun chegarasi bo‘ylab hujumlarni kuchaytirgan. Tramp Nigeriyani mamlakat shimolidagi nasroniylarni himoya qilishda yetarlicha harakat qilmayotganlikda ayblaganidan so‘ng, bu operatsiyalar guruhning o‘z ahamiyatini namoyish qilishga qaratilgan deb baholanmoqda.
Nigeriya hukumati bu da’voni rad etib, musulmonlar ham qurolli guruhlar tomonidan nishonga olinayotganini ta’kidlaydi. So‘nggi oylarda AQShning o‘nlab askarlari Nigeriyaga razvedka almashish va texnik yordam ko‘rsatish uchun joylashtirilgan.
Tinubu Nigeriya AQSh bilan hamkorlikni “qadrlashini” bildirib, “barcha terrorchi enklavlariga qarshi yanada qat’iy zarbalar” kutayotganini aytdi. Biroq tahlilchilar al-Minukiyning o‘ldirilishi “taktik g‘alaba” bo‘lsa-da, ISWAP “jiddiy xavfsizlik muammosi” bo‘lib qolayotganini ta’kidlamoqda.
Source: www.aljazeera.com