Boliviyaning La-Pas shahri tashqarisida harbiy va huquq-tartibot xodimlari namoyishchilar bilan to‘qnashib, mamlakat bo‘ylab hukumatga qarshi norozilik namoyishlari doirasida to‘sib qo‘yilgan yo‘llarni tozalashga urinmoqda.
Shanba kuni erta tongda boshlangan operatsiyada 3500 ga yaqin askar va politsiyachilar jalb qilingan. Fuqarolik huquqlari ombudsmanining ma’lumotiga ko‘ra, 57 ga yaqin kishi hibsga olingan.
Konchilar, maktab o‘qituvchilari, mahalliy aholi guruhlari va kasaba uyushmalari norozilik namoyishlarini tashkil qilishda yordam bergan. Namoyishlar markaz-o‘ng prezident Rodrigo Pas hukumatiga qarshi norozilikni bildirishga qaratilgan.
Boliviya o‘n yilliklardagi eng og‘ir iqtisodiy inqirozni boshdan kechirmoqda. Hukumatning valyuta zaxiralari keskin kamaygan, eksport esa sekinlashgan.
Asosiy eksport mahsulotlaridan biri tabiiy gaz edi. 20-asr oxirida katta gaz zaxiralari topilgan va qariyb 30 yil davomida bu Boliviya iqtisodiyotini quvvatlantirib, mamlakatni yirik energiya eksportchisiga aylantirgan edi. Ammo 2022-yilda noto‘g‘ri boshqaruv va zaxiralarning kamayishi tufayli vaziyat o‘zgarib, Boliviya chet eldan yoqilg‘i import qilishga majbur bo‘ldi.
Hozirda mamlakatning ko‘p joylarida yoqilg‘i uchun uzoq navbatlar va oziq-ovqat kabi asosiy mahsulotlarning tanqisligi kuzatilmoqda.
Oktyabr oyida saylangan Pas iqtisodiy stressni yumshatish va’dasi bilan kampaniya olib borgan edi. Ammo lavozimga kirishgach, u 20 yillik yoqilg‘i subsidiyasini bekor qilish va davlat kompaniyalarini xususiylashtirishni ilgari surish orqali norozilikni keltirib chiqardi.
Shu oy boshida norozilik namoyishlari tanqidchilarning fikricha, kichik qishloq yer egalarini katta mulklar foydasiga mahrum qilish uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan yer islohoti to‘g‘risidagi 1720-sonli qonunni bekor qilishga majbur qildi.
Boliviya hukumati so‘nggi haftalarda mamlakat bo‘ylab 22 ta yo‘l to‘sib qo‘yilganini taxmin qilmoqda. Ba’zi namoyishchilar Pasning iste’fosini talab qilmoqda: uning oktyabrdagi saylanishi Sotsializm Harakati (MAS)ning qariyb 20 yillik hukmronligini tugatdi.
Ammo Pas idorasi namoyishlarni La-Pas kabi shaharlarga asosiy ta’minotni uzib qo‘yishda aybladi. To‘siqlar boshlanganidan beri oziq-ovqat narxlari oshgan va hukumat uch kishi kasalxonaga yetib bora olmay vafot etganini da’vo qilmoqda.
Prezident matbuot kotibi Xose Luis Galvesning so‘zlariga ko‘ra, shanba kungi namoyishchilarga qarshi bosqin La-Pasdagi kasalxonalarga ta’minotning erkin oqishini ta’minlash uchun “insonparvarlik yo‘lagi” yaratishga qaratilgan.
Shu hafta boshida Pas argentinalik hamkasbi Xavyer Mileiga Boliviyaga gumanitar yordam yetkazib bergani uchun minnatdorchilik bildirdi. “Birdamlikning bu ishorasi nafaqat xalqlarimiz o‘rtasidagi tarixiy birodarlik rishtalarini mustahkamlaydi, balki katta ehtiyoj davrida jamoalarimiz uchun hayotiy yengillikni anglatadi”, deb yozgan Pas ijtimoiy tarmoqlarda.
Milei namoyishchilarni antidemokratik deb qoraladi. “Argentina Boliviya xalqi bilan birga turadi va mamlakatni beqarorlashtirishga, erkinlik va taraqqiyot yo‘lini to‘sishga urinayotganlarga qarshi demokratik yo‘l bilan saylangan hokimiyatlarni qo‘llab-quvvatlaydi”, dedi Argentina prezidenti.
Source: www.aljazeera.com