Hizbulloh jangari guruhi Isroilga qarshi kichik FPV (birinchi shaxs ko‘rinishidagi) dronlaridan foydalanishni sezilarli darajada oshirdi. Ushbu dronlar optik tolali kabellar orqali boshqarilib, Isroilning ilg‘or mudofaa tizimlarini chetlab o‘tishga qodir.
BBC Verify 26 martdan beri Hizbulloh tomonidan tarqatilgan 35 ta videoni geolokatsiya qilgan. Ushbu videolarda Isroil askarlari, zirhli texnikasi va havo hujumidan mudofaa tizimlariga qilingan hujumlar aks etgan.
Mutaxassislarning fikricha, Isroil mudofaa kuchlari (IDF) hozircha ushbu kichik dronlarga qarshi samarali choralar ishlab chiqa olmagan. Chunki ularni aniqlash tizimlari osonlikcha chetlab o‘tish mumkin.
Dronlar tijorat maqsadida sotiladigan va 3D printerda chop etilgan qismlardan yig‘iladi. Ularning narxi 300-500 dollar atrofida bo‘lib, yo‘q qiladigan yuqori qiymatli nishonlarga nisbatan ancha arzon.
FPV dronlaridan foydalanish Rossiya-Ukraina urushi davrida keng tarqalgan va zamonaviy urush olib borish usullarini o‘zgartirgan.
Isroil ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, FPV hujumlari natijasida 4 nafar IDF askari va bir fuqaro halok bo‘lgan, o‘nlab kishi yaralangan.
IDF BBC Verify’ga bergan bayonotida dron tahdidini tan olishini va mudofaa tizimlarini yaxshilash, samarali ogohlantirish modellarini ishlab chiqish va askarlarni tayyorlashga katta mablag‘ ajratayotganini bildirgan.
Harbiy tahlilchi Hisham Jaberning aytishicha, FPV dronlari radarlarga ko‘rinmaydi va Hizbulloh ixtiyorida ularning yuzlab nusxalari mavjud bo‘lib, ular zirhli texnikani, jumladan tanklarni ham ishdan chiqarishga qodir.
BBC Verify Hizbulloh Telegram kanalida 26 martdan beri 100 ga yaqin FPV hujumlari videolarini topgan, ulardan 35 tasi tasdiqlangan. Hizbulloh 2 martdagi mojarodan oldin bunday hujumlar aks etgan videolarni tarqatmagan.
Tasdiqlangan videolardan birida kamida to‘rtta FPV droni Isroilning Kiryat Shmona yaqinidagi chegara postiga hujum qilib, bir qator harbiy texnikani nishonga olgani ko‘rsatilgan. Ulardan kamida ikkitasi jiddiy shikastlangan yoki yo‘q qilingan.
Ko‘plab dronlar optik tolali kabel orqali boshqariladi, bu esa Isroilning elektron to‘siqlarini samarasiz qiladi. King’s College London xavfsizlik bo‘yicha mutaxassisi Andreas Kriegning ta’kidlashicha, bu Isroilning dronlarni aniqlash, to‘xtatish va tutib olish qobiliyatini “deyarli ahamiyatsiz” qiladi.
Mutaxassislarning fikricha, FPV dronlarining psixologik ta’siri Isroil askarlariga katta bo‘lib, ularni ehtiyotkorlik bilan harakat qilishga, pozitsiyalarni mustahkamlashga va to‘r va qafaslar kabi jismoniy himoya vositalaridan foydalanishga majbur qiladi.
Isroil va Hizbulloh o‘rtasidagi so‘nggi to‘qnashuvlar 2 martda, AQSh va Isroil Eron havo hujumlaridan ikki kun o‘tib boshlangan. Hizbulloh raketalar otgan, Isroil esa Livanga havo hujumlari va quruqlikdagi bosqinni amalga oshirgan.
Livan sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mojaro natijasida kamida 2896 kishi halok bo‘lgan, ulardan 400 dan ortig‘i aprel oyida AQSh prezidenti Donald Trump sulh e’lon qilganidan keyin o‘ldirilgan. Bir milliondan ortiq odam uy-joyini tark etgan.
Source: www.bbc.com