Buyuk Britaniya Bosh vaziri Keyr Starmer hali rasmiy ravishda yetakchilik uchun raqib bilan to'qnashmagan bo'lsa-da, Leyboristlar partiyasida unga qarshi sekin-asta davom etayotgan to'ntarish jarayoni kuzatilmoqda. Ko'plab deputatlar va vazirlar Starmerni iste'foga chiqarishga undamoqda, ammo bu jarayon haftalar davom etishi mumkin.
Konservativ partiya rahbari Kemi Badenox Starmerni "lavozimda, ammo hokimiyatsiz" deb tanqid qildi. Bu so'zlar 1993-yilda Norman Lamontning Jon Meyjorga aytgan so'zlarini eslatadi. Konservatorlar an'anaviy ravishda bosh vazirlarni almashtirishda Leyboristlarga qaraganda samaraliroq bo'lgan.
Leyboristlar partiyasida yetakchilikni o'zgartirish qoidalari murakkabroq: 20 foiz deputatning qo'llab-quvvatlashi talab qilinadi, so'ngra butun partiya a'zolari ovoz beradi. Bu esa ba'zi hollarda yetakchining deputatlar qo'llab-quvvatlamasa ham omon qolishiga imkon beradi. Masalan, 2016-yida Jeremi Korbin deputatlarning ishonchsizlik votumiga qaramay, partiya a'zolari orasida g'alaba qozongan edi.
Hozirgi inqirozning sababi - 7-maydagi mahalliy saylovlarda Leyboristlarning yomon natijalari. Partiya 1498 ta o'rinni yo'qotdi, asosan Reform va Yashillar partiyalariga. Ushbu mag'lubiyat Starmerga qarshi norozilikni kuchaytirdi. Ichki ishlar vaziri Shabana Mahmud va tashqi ishlar vaziri Yvetta Kuper kabi vazirlar undan ketish jadvalini belgilashni so'ragan.
Sog'liqni saqlash vaziri Ues Striting 14-mayda iste'foga chiqdi va kelajakdagi yetakchilik saylovida qatnashish niyatini bildirdi. Ammo u rasmiy ravishda Starmerga qarshi chiqmadi. Eng kuchli nomzod sifatida "Shimol qiroli" laqabli Endi Byornem ko'rilmoqda, u hozirda Buyuk Manchester meri va parlament a'zosi emas.
Byornemning parlamentga qaytishi uchun Makerfild okrugida qo'shimcha saylov o'tkazilishi kutilmoqda. Bu saylov 18-iyunga belgilangan va Reform partiyasi unda g'alaba qozonish uchun bor kuchini sarflamoqda. Agar Byornem g'alaba qozonsa, u Starmerni almashtirish uchun eng kuchli nomzodga aylanadi. Agar yutqazsa, partiyada tartibsizlik kuchayishi mumkin.
ITV News siyosiy muharriri Robert Pestonning yozishicha, Starmerning hokimiyati susaygan va u "oqsoq o'rdak" bosh vazirga aylangan. Uning siyosati haqidagi bayonotlari endi deyarli eshitilmaydi, chunki hamma uning ketish vaqti va usuli haqida gapiradi.
Source: www.aljazeera.com