Sloveniya parlamenti 90 a’zolik majlisda 51-36 ovoz bilan o‘ng qanot siyosatchisi Janez Jansani bosh vazir etib tayinladi. Bu uning 2022-yilda hokimiyatni tark etganidan keyingi ilk qaytishi.
Jansa 15 kun ichida parlamentga kelib, o‘z kabinetini tasdiqlatishi kerak. Uning tayinlanishi ikki oy oldin bo‘lib o‘tgan saylovdagi turg‘unlikka barham beradi, unda sobiq liberal bosh vazir Robert Golobning Ozodlik Harakati ozgina farq bilan g‘alaba qozongan bo‘lsa-da, ko‘pchilikni shakllantira olmagan edi.
Jansa va uning populistik Sloveniya Demokratik Partiyasi (SDS) bir necha markaz-o‘ng guruhlar bilan koalitsiya shartnomasini imzoladi, endi ular parlamentda 43 o‘ringa ega. Bu 67 yoshli Jansa uchun to‘rtinchi marta hokimiyatga kelishdir.
U ilgari 2004-2008, 2012-2013 va 2020-2022 yillarda mamlakatni boshqargan. 22-martdagi saylovda SDS 28 o‘rin bilan ikkinchi o‘rinni egallagan, Golobning Ozodlik Harakati esa 29 o‘rin bilan birinchi bo‘lgan.
Yangi koalitsiya hukumati SDS, Yangi Sloveniya, Demokratlar, Sloveniya Xalq Partiyasi va Fokusdan iborat. Shuningdek, o‘ng qanot Resnica partiyasining qo‘llab-quvvatlashiga ega, ammo bu partiya hukumatga rasman kirmaydi.
Jansa o‘z nutqida iqtisodiyot, korrupsiyaga qarshi kurash, byurokratiyani qisqartirish va markazsizlashtirishni asosiy maqsadlar sifatida belgiladi. U, shuningdek, boylar uchun soliqlarni kamaytirish, xususiy ta’lim va sog‘liqni saqlashni qo‘llab-quvvatlashga va’da berdi.
Jansa AQSh prezidenti Donald Trampning muxlisi va Vengriyaning sobiq populistik bosh vaziri Viktor Orbannning yaqin ittifoqchisi edi. U Isroil tarafdori va Golob hukumatining 2024-yilda Falastin davlatini tan olish qarorini keskin tanqid qilgan.
Oxirgi muddatida Jansa demokratik institutlar va matbuot erkinligini cheklashda ayblanib, norozilik namoyishlariga va Yevropa Ittifoqining nazoratiga sabab bo‘lgan edi.
Source: www.aljazeera.com