Neft narxi yakshanba kuni taxminan 5 foizga tushib ketdi, chunki AQSh prezidenti Donald Trump Eron bilan urushni tugatish bo‘yicha kelishuv istiqbollari haqida noaniq signal berdi.
Brent neftining iyul fyucherslari GMT bilan 01:05 da barrel uchun 98,47 dollarni tashkil etdi, bu bir oy oldingiga nisbatan 9 foizga past, ammo urush boshlanishidan oldingi davrga nisbatan uchdan bir qismga yuqori.
Yaponiyaning Nikkei 225 indeksi ertalabki savdolarda 3 foizdan ko‘proq o‘sib, juma kuni yopilgan rekord darajadan oshib, yangi tarixiy cho‘qqiga chiqdi.
Trump yakshanba kuni ijtimoiy tarmoqdagi postida Tehron bilan muzokaralar “tartibli va konstruktiv tarzda” davom etayotganini, ammo u amaldorlarga “kelishuvga shoshilmaslikni” buyurganini aytdi.
“Ikkala tomon ham vaqt ajratib, hamma narsani to‘g‘ri bajarishi kerak. Xatolarga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi!” deb yozdi Trump Truth Social’da.
Trumpning bu so‘zlari shanba kuni u kelishuv “asosan kelishib olingan” deb e’lon qilib, Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishni o‘z ichiga olgan shartlar haqida umid uyg‘otganidan keyin keldi.
“Aslida, asosiy rasmda hech qanday o‘zgarish yo‘q, chunki Hormuz bo‘g‘ozi yopiq qolgan har bir kun uchun kuniga 10-11 million barrel xom neft to‘xtatilgan”, dedi Singapurdagi Sparta kompaniyasining katta neft bozori tahlilchisi June Goh Al Jazeera’ga.
“Biroq, bozorlar kelishuv amalga oshgach, tiqilib qolgan kemalardan 100 million barrel xom neft oqib chiqishini kutmoqda”, dedi Goh.
Gohning so‘zlariga ko‘ra, bozorlar kelishuv rasmiylashtirilgandan keyin ham bir muncha vaqt keskin bo‘lib qoladi.
“Sparta hisob-kitoblariga ko‘ra, hamma narsani avvalgi holatga qaytarish uchun taxminan uch oydan olti oygacha vaqt kerak, shu jumladan ishlab chiqarish va neftni qayta ishlash zavodlarini qayta ishga tushirish”, dedi Goh.
Eron fevral oyi oxirida urush boshlanganidan beri bo‘g‘ozni samarali ravishda blokada qilib, global neft savdosining beshdan bir qismini buzdi.
AQSh aprel oyi o‘rtalaridan beri Eron portlarini o‘z blokadasiga olib, suv yo‘lidagi tijorat yuk tashishni yanada buzdi.
Trump yakshanba kungi Truth Social postida AQSh blokadasi “kelishuvga erishilgunga qadar, tasdiqlanmaguncha va imzolanmaguncha to‘liq kuchda qoladi” dedi.
Source: www.aljazeera.com