Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) Isroilni mojaroli hududlarda jinsiy zo‘ravonlikda ayblangan davlatlar ro‘yxatiga kiritdi. Bu qaror Isroilning BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan aloqalarni uzishiga sabab bo‘ldi.
Isroilning BMTdagi elchisi Denni Danon X platformasida e’lon qilgan videomurojaatida: “Biz bu bosh kotib bilan ishimizni tugatdik”, dedi va Guterrishning yillik hisobotini qoraladi.
BMT Bosh kotibining mojaroli hududlarda jinsiy zo‘ravonlik bo‘yicha yillik hisoboti odatda tegishli davlatlarga nashrdan oldin taqdim etiladi. O‘tgan avgust oyida hisobotda Isroilni qurolli mojarolarda jinsiy zo‘ravonlik uchun javobgar tomonlar ro‘yxatiga qo‘shish mumkinligi haqida ogohlantirilgan edi.
Danon: “Isroilni qora ro‘yxatga kiritish va bizni urush quroli sifatida jinsiy zo‘ravonlik ishlatishda ayblash g‘azabli qaror”, dedi. “Bosh kotib va uning jamoasi Isroilga qarshi yolg‘onlarni tarqatishda davom etmoqda. Bizni va Hamas terrorchilarini bir ro‘yxatga qo‘yish qabul qilib bo‘lmaydi.”
Isroilning BMTdagi missiyasi bayonotida Guterrish tashkilot rahbari bo‘lib qolar ekan, uning idorasi bilan hech qanday aloqada bo‘lmasligini ma’lum qildi. Isroil tashqi ishlar vazirligi ham hisobotga nisbatan norozilik bildirdi.
Vazirlik matbuot kotibi Oren Marmorshteyn: “Isroilni CRSV hisobotiga qo‘shish BMTning siyosiylashtirilgan va korruptsiyalashgan tashkilot ekanligini yana bir bor isbotlaydi”, dedi.
Guterrishning matbuot kotibi Stefan Dyujarrik Danonning so‘zlaridan xabardor ekanliklarini aytib: “Bosh kotibning eshigi ochiq qoladi”, dedi.
O‘tgan avgust oyida BMT Isroil xavfsizlik kuchlari tomonidan falastinlik mahbuslarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik haqida “ishonchli ma’lumotlar” borligini va tekshiruvchilarga ob’ektlarga kirishga ruxsat berilmaganini bildirgan edi. Danon esa BMTni Isroilga kelib tekshirishga taklif qilganliklarini, ammo ular kelishni rad etganini aytdi.
2023-yildan beri Isroilning G‘azodagi urushi davomida hibsga olingan falastinliklar qiynoq va jinsiy zo‘ravonlik, jumladan, soqchilar va askarlar tomonidan g‘ayriinsoniy muomalaga uchraganliklarini ochib berishgan. Xalqaro inson huquqlari tashkilotlari bu holatlarni keng ko‘lamli va tizimli deb baholamoqda.
G‘arbiy Sohilni himoya qilish konsorsiumining o‘tgan oydagi hisobotida isroillik ko‘chmanchilar va askarlar tomonidan jinsiy zo‘ravonlik va gender asosidagi boshqa suiiste’molliklar falastinliklarni hududni tark etishga majbur qilayotgani aniqlangan.
Hatto yaqinda G‘azoga yordam olib borayotgan flotiliyadagi xorijliklar ham Isroil hibsxonasida, jumladan, 15 dan ortiq jinsiy tajovuz yoki zo‘rlash holatlarida suiiste’molga uchraganliklarini aytishgan.
Isroil avvalroq Nyu-York Tayms jurnalisti Nikolas Kristofning falastinlik qurbonlar haqidagi maqolasida keltirilgan zo‘rlash ayblovlarini rad etgan va gazetani sudga berish bilan tahdid qilgan edi.
BMT va Isroil o‘rtasidagi munosabatlar 2023-yil 7-oktabrdan beri eng past darajaga tushgan. Isroil rasmiylari Guterrish va boshqa BMT amaldorlarini G‘azodagi shafqatsiz urushni qoralagani uchun tanqid qilgan. BMT bosh kotibi 2024-yilda Isroilda “persona non grata” deb e’lon qilingan edi.
Source: www.aljazeera.com