Bavariyaning Chiemgau mintaqasida maktab loyihasi sifatida boshlangan mahalliy valyuta “Chiemgauer” 20 yildan ortiq vaqtdan beri muomalada bo‘lib, hozirda chiqindilarni kamaytirish vositasi sifatida rivojlanmoqda.
2003-yilda iqtisod o‘qituvchisi Kristian Gelleri va uning shogirdlari mahalliy biznesni yirik savdo markazlaridan himoya qilish maqsadida ushbu valyutani yaratgan. Hozirda har yili 5 million Chiemgauer muomalaga chiqariladi.
Bir Chiemgauer bir yevroga teng. Valyutadan foydalanish uchun a’zo bo‘lish shart. Xususiy foydalanuvchilar Chiemgauerni yevroga almashtira olmaydi, biznes esa 5% to‘lov evaziga buni amalga oshirishi mumkin.
So‘nggi yillarda valyuta ekologik yo‘nalishga ega bo‘ldi: aholi iqlimga zarar yetkazmaydigan harakatlar (masalan, kiyimlarni ta’mirlash, avtomobil almashish) uchun bonus Chiemgauerlar olishi mumkin. Bu tizim TÜV Nord tomonidan tekshirilgan va 4 yil ichida 12,800 tonna CO2 tejashga yordam bergan.
Dunyo bo‘ylab 300 ga yaqin shunday “qo‘shimcha valyutalar” mavjud bo‘lib, ular mahalliy iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash va transport chiqindilarini kamaytirishga xizmat qiladi. Biroq, Chiemgauer ishtirokchilari mintaqa aholisining 1% dan kamini tashkil etadi va Germaniya Markaziy banki istalgan vaqtda aralashishi mumkin.
Source: www.dw.com