Isroilning G'azodagi genotsid urushi davom etar ekan, 20 yoshli Hamza al-G'azzoliy yana insulin qalamini qidirishga chiqdi. U G'azo shahri janubidagi Zaytun mahallasida yashaydi.
Bu uning birinchi marta dorixona va tibbiy markazlar o'rtasida doza izlab yurishi emas. Urush boshlanganidan beri bu harakat uning hayotining odatiy qismiga aylandi. Isroil G'azoga dori-darmon va tibbiy vositalar kirishini keskin cheklab qo'ygan.
Hamza insulin dozasini kechiktirish hayot uchun xavfli ekanini biladi. 1-toifa diabet qattiq kundalik davolash va doimiy monitoringni talab qiladi. Urush va blokada sharoitida kasallikni boshqarish kundalik, yuqori xavfli kurashga aylandi.
Urushdan oldin Hamzaning sog'lig'i barqaror edi. U insulin qalamlarini 25-35 shekel ($8.5-12) dan sotib olardi. "Men barcha dorixonalarni bilardim, ular ham meni tanirdi, chunki doim insulin sotib olardim", deydi Hamza.
Urush va cheklovlar bilan bir insulin qalami narxi 75-100 shekel ($25-34) gacha ko'tarildi. Hamzaga oyiga 6-7 qalam kerak, shuning uchun u har bir qalamdan imkon qadar uzoq foydalanishga majbur.
G'azodagi diabet bilan og'rigan bemorlarning azobi chegara o'tish joylarida dori vositalarining kirishiga qo'yilgan cheklovlar tufayli insulin, glyukoza o'lchagichlar va test chiziqlarining keskin tanqisligiga olib keldi.
Bir yil oldin Isroil oziq-ovqat kirishini blokada qilganida, Hamza topgan narsasini yeyishga majbur edi. U nafaqat ovqat topish, balki insulin va oziq-ovqat o'rtasida muvozanatni saqlashga ham harakat qildi.
"Men shimoliy G'azoda o'q otish paytida o'zimdan qo'rqardim", deydi Hamza. "Agar uy bombardimon qilinsa, vayronalar ostida tirik qolib, past qon shakaridan o'lishim mumkin edi. Agar insulinsiz ovqatlansam, shakar xavfli darajada ko'tarilishi mumkin edi. Men doim ikki qo'rquv o'rtasida yashadim."
G'azodagi Falastin Sog'liqni Saqlash Vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 70-80 ming diabet bilan og'rigan bemor insulin va test chiziqlarining keskin tanqisligi, tibbiy xizmatlarning yo'qligi va noto'g'ri ovqatlanish tufayli xavf ostida.
Endokrinologiya va diabet mutaxassisi doktor Adli al-G'outiy G'azoda 2500 ga yaqin bola 1-toifa diabet bilan yashayotganini va ularning ahvoli juda og'ir ekanini ta'kidlaydi. Insulin sifati yomonlashgan, muddati o'tgan va noto'g'ri saqlangan insulin samaradorlikni pasaytiradi, bu esa diabetik ketoatsidoz kabi hayot uchun xavfli asoratlarga olib kelishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com