So‘rovnomalar ko‘pchilik britaniyaliklar Yevropa Ittifoqidan chiqishdan afsusda ekanini ko‘rsatsa-da, boshqalar bu qaror hali ham o‘z kuchini saqlab qolganiga ishonadi.
Kembrij universiteti professori va Brexit tarafdori Robert Tombs Al Jazeera’ga bergan intervyusida: “Brexit uchun argumentlar hozir ham avvalgidek: suverenitet, demokratiya va nazoratni qaytarib olish”, dedi.
“Leave” lagerining asosiy mavzusi nazorat edi. Brexit tarafdorlari immigratsiya ustidan nazoratni kuchaytirish, chegaralarni xorijiy millatlararo kuchlardan himoya qilish va suverenitetni blokdan qaytarib olishni talab qilishdi.
Tombs: “Britaniya YIda hech qachon ayniqsa baxtli bo‘lmagan, ammo Gretsiya, Italiya va boshqalar ham baxtli emas. Chiqish argumentlaridan biri Britaniya har doim YIdan tashqaridagi, ayniqsa ingliz tilida so‘zlashadigan mamlakatlar bilan bog‘liq bo‘lgan”, dedi.
10 yil oldingi referendum Britaniyaning 43 yillik ba’zan keskin a’zoligidan so‘ng YI bilan aloqasini uzdi. Sodiq Brexit tarafdorlari ketma-ket hukumatlarni blokdan chiqish erkinliklaridan maksimal foydalana olmagani uchun ayblaydi.
Immigratsiya kutilganidek kamaymadi, aksincha oshdi. 2019-yilda 224,000 kishidan 2023-yilda 906,000 kishiga yetdi – 302% o‘sish. Policy Exchange’dan David Goodhart: “Biz immigratsiya ustidan nazoratni qaytarib oldik, ammo bu erkinlikni uni kengaytirish uchun ishlatdik”, dedi.
Iqtisodiy ta’sir haqida Goodhart: “Brexit ko‘pchilik da’vo qilgan iqtisodiy falokat bo‘lmadi. Aslida, juda kam ta’sir ko‘rsatdi”, dedi. U fintech va gen muhandisligi kabi sohalardagi yutuqlarni misol qilib keltirdi.
Institute of Economic Affairs’dan Kristian Niemietz: “Erkin bozor Brexit tarafdorlari liberallashtirishni kutishgan, ammo hukumatlar juda tortinchoq bo‘ldi. Brexitni muvaffaqiyatli qilish uchun erkin savdo va yengil tartibga solish kerak”, dedi.
Tombs: “Asosiy farq – bizga ovoz berish imkoniyati berildi. Yevropada hech kimga bunday tanlov berilmagan”, deb yakunladi.
Source: www.aljazeera.com