Hindistonning G'arbiy Bengal shtatida 9 millionga yaqin kishi, asosan musulmonlar, saylovchilar ro'yxatidan o'chirilganidan so'ng, oziq-ovqat va boshqa ijtimoiy nafaqalardan mahrum bo'lish xavfi ostida qolmoqda. Bu holat aprel-may oylarida bo'lib o'tgan shtat saylovlari oldidan amalga oshirilgan maxsus tekshiruv (SIR) natijasida yuz berdi.
40 yoshli temir yo'l qurilish ishchisi Antu Shayxning aytishicha, uning nomi saylovchilar ro'yxatidan o'chirilganidan so'ng, u nafaqat ovoz berish huquqini, balki davlat tomonidan subsidiyalangan oziq-ovqat va boshqa yordamlarni ham yo'qotishdan qo'rqmoqda. U Murshidobod tumanida yashaydi, u yerda musulmonlar aholining katta qismini tashkil qiladi.
Bosh vazir Narendra Modi hindu millatchi partiyasi (BJP) hokimiyatga kelgach, saylovchilar ro'yxatidan o'chirilganlarni davlat yordam dasturlaridan mahrum qilishni buyurdi. 4-iyun kuni chiqarilgan buyruqqa ko'ra, SIR bo'yicha o'chirilganlarning oziq-ovqat kartalari faolsizlantiriladi. Hukumat keyinchalik tribunalarga murojaat qilgan 2,3 million kishi apellyatsiyalari ko'rib chiqilgunga qadar nafaqa olishda davom etishini ma'lum qildi.
Ammo ko'plab arizachilar, jumladan, Antu Shayx, tribunal jarayonining sekinligi va qo'shimcha hujjatlar talab qilinishidan norozi. Shayx qurilish loyihalari tufayli tez-tez ko'chib yurishga majbur va sud majlislarida qatnasha olmasligidan xavotirda. Uning so'zlariga ko'ra, u va uning singlisi hali ham noaniqlikda yashamoqda.
Yana bir ayol, Sakina Bano, tribunal uning arizasini rad etganidan keyin nafaqalardan mahrum bo'lgan. Uning eri yurak xastaligidan aziyat chekadi va davolanish uchun davlat yordamiga muhtoj. Bano uch farzandi bilan birga kelajakdan qo'rqadi.
Huquqshunoslar saylovchilar ro'yxati bilan ijtimoiy nafaqalarni bog'lashni konstitutsiyaga zid deb hisoblaydilar. Advokat Sanjay Xegde ta'kidlaganidek, "davlat farovonlik nafaqalari saylovchilar ro'yxati bilan hech qanday bog'liq emas". U bu amaliyot xavfli pretsedent yaratishi mumkinligini aytdi.
Iqtisodchi Jan Dreze SIRni "qo'pol, ishonchsiz va avtoritar mashq" deb atadi va millionlab odamlarning nohaq chiqarib tashlanishiga olib kelganini ta'kidladi. AITC partiyasidan deputat Sagarika Gose bu harakatni "g'ayriinsoniy va hayratlanarli" deb baholadi.
Murshidobodlik Abdul Bari, tribunalda g'alaba qozonsa ham, uning nomi ro'yxatga qayta qo'shilishiga kafolat yo'qligini aytadi. "Faqat mening ismim bir marta o'chirilgani meni fuqaro emas degani emas. Ovoz bera olmaganimiz uchun och qolishimiz kerak degani emas", dedi u.
Source: www.aljazeera.com