Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yaman bo‘yicha maxsus elchisi Xans Grundberg Husiylarning Qizil dengizdagi tijorat kemalariga hujumlari mamlakatni to‘liq miqyosdagi urushga tortishi mumkinligidan xavotir bildirdi.
Grundberg payshanba kuni e’lon qilgan bayonotida Husiylarning (Ansorulloh nomi bilan ham tanilgan) kemalarga hujumlarini qayta boshlashidan “xavotirda” ekanini aytdi va mamlakatdagi inqirozni hal qilish uchun muzokaralar o‘tkazishga chaqirdi.
“Kuchaytirilgan harakatlar Yamanni yanada to‘qnashuvlar sari yo‘lga qo‘yishi, mamlakatni allaqachon notinch bo‘lgan mintaqaviy muhitga chuqurroq tortishi va yamanliklarning azobini yanada og‘irlashtirishi mumkin”, dedi Grundberg.
“Hali ham yo‘nalishni o‘zgartirish va Yamanning siyosiy, iqtisodiy va xavfsizlik muammolarini hal qiladigan, xalq manfaatlarini markazga qo‘yadigan muzokaralar sari harakat qilish mumkin. Yamandagi kelishilgan siyosiy yechim mintaqada barqarorlikka ham hissa qo‘shadi.”
Yamandagi urush 2022 yildan beri asosan to‘xtab qolgan, biroq poytaxt Sano va uning atrofini nazorat qiluvchi Husiylar bilan xalqaro tan olingan hukumat o‘rtasidagi siyosiy boshi berk ko‘cha davom etmoqda.
Husiylar chorshanba kuni ikkita Saudiya tankerini – Encelia va Laylani – raketa va dronlar bilan urib, 20 iyulda e’lon qilingan Saudiya kemalariga blokadani boshlaganliklarini ma’lum qildi. Harbiy vakil Yahyo Sariy kemalar “blokada qarorini buzgani uchun” nishonga olinganini aytdi.
Blokada 13 iyulda Sano aeroportining uchish-qo‘nish yo‘lagi bombardimon qilinishiga javoban joriy qilingan edi. Yamanning xalqaro tan olingan hukumati bu hujumni Eron samolyotini qo‘ndirmaslik uchun amalga oshirilganini, Husiylar esa Saudiya Arabistonini ayblagan.
Husiylar, shuningdek, Saudiya Arabistoniga raketalar otib, aeroportni nishonga oldi. Dengiz kampaniyasi kamida beshta tankerni Yaman qirg‘og‘idagi Bob al-Mandab bo‘g‘ozidan qochishga majbur qildi. Bu uzilishlar Brent nefti narxini barrel uchun 100 dollardan oshirishga yordam berdi.
Yaman fuqarolar urushi Husiylar 2014 yilda Sanoni egallab, xalqaro tan olingan hukumatni Adenga haydab, Saudiya boshchiligidagi koalitsiyani jalb qilganidan beri qariyb 12 yil davom etmoqda.
AQShning Eronga qarshi urushi ikki tomon o‘rtasidagi quruqlikdagi janglarni qayta faollashtirib, mamlakatni yanada chuqurroq nizolarga solishi mumkin. BMT hisob-kitoblariga ko‘ra, bu yil 22 million yamanlik yordamga muhtoj, 18,3 millioni esa o‘tkir oziq-ovqat xavfsizligidan aziyat chekmoqda.
BMTning ogohlantirishi AQSh Eronni yana bir bor nishonga olgan bir paytda, 12-ketma-ket tungi zarbalar berayotgan vaqtga to‘g‘ri keldi. AQSh prezidenti Donald Tramp chorshanba kuni Vashingtonni keyingi Husiylar hujumlari uchun Eronni javobgar tutishini aytib, guruhni Tehronning proksi deb atadi va ikkalasiga qarshi javob choralari bilan tahdid qildi.
“Eronga va, albatta, Husiylarga katta harbiy jazo beriladi”, deb yozdi u Truth Social’da.
Source: www.aljazeera.com