G'azo shahridagi al-Shifa kasalxonasining dializ bo'limida har kuni bir xil manzara takrorlanadi. Mashinalar to'xtovsiz ishlaydi. Bemorlar zich qatorlarda o'tirishadi. Tibbiy naychalar tanani hayotga cheklangan soatlar davomida bog'laydi.
Kreslolardan birida shimoliy G'azodagi Jabaliyadan kelgan 14 yoshli Ruwaa Muntasir Abdul Karim o'tiribdi. Kichkina bo'yi uni bemorlar bilan gavjum xonada ajratib turadi. Chap qo'li dializ mashinasiga ulangan. Ko'zlari tibbiy xodimlarning harakatini kuzatadi, ammo u butun seans davomida jim o'tiradi – butun jarayon uni charchatgan.
Otasi Muntasir uning yonida o'tirib, yuzida tashvish ifodasi bilan: "Qizim kasallikdan oldin yurar va o'ynar edi. Uning hayoti operatsiyalar va dializdan keyin o'zgardi. Har bir dializ seansi uni tirik saqlaydi. Har qanday uzilish unga og'ir charchoq va nafas qisilishini keltirib chiqaradi", deydi.
Biroq Ruwaani tirik saqlayotgan kasalxona bo'limining o'zi ham qiynalmoqda. Isroilning G'azoga qarshi genotsid urushi Falastin anklavining tibbiyot sektorini vayron qilgan. Falastin Sog'liqni saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, G'azodagi dializ mashinalarining 50 foizi natriy bikarbonat yetishmasligi tufayli butunlay ishlamay qolgan.
Buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlar soni urushdan oldin 1200 kishidan hozir 700 ga kamaygan. Falastin Inson Huquqlari Markazi ma'lumotlariga ko'ra, 470 dan ortiq bemor o'tkazib yuborilgan dializ seanslari va dori-darmon yetishmasligi tufayli vafot etgan.
Al-Aqsa kasalxonasining buyrak bo'limi boshlig'i Usama Abu Rahma: "Bizda 51 ta dializ mashinasi bor, ammo 25 tasi butunlay ishlamaydi. Bu 240 bemorga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda", deydi. Kasalxona haftalik seanslar sonini va har bir seans davomiyligini qisqartirishga majbur bo'lgan.
Ruwaaning otasi Muntasir qizining vazni 65 kg dan 35 kg gacha tushganini, haftalik dializ seanslari esa uchdan ikkiga kamayganini aytadi. Yagona doimiy yechim – buyrak ko'chirib o'tkazish – ammo Isroil ruxsat bermagani uchun bu operatsiya olti oydan beri kechiktirilmoqda.
G'azodagi sog'liqni saqlash inqirozi nafaqat jismoniy, balki psixologik muammolarni ham qamrab olgan. Psixolog Asil Abu Shaveshning so'zlariga ko'ra, urush, ko'chish, yaqinlarni yo'qotish va uylarning vayron bo'lishi tufayli G'azoda ruhiy salomatlik inqirozi keng tarqalgan.
22 yoshli Hadeel onasining vayronalar ostida qolganini va qo'shnilar yordamida chiqarilganini eslaydi. U akalari va singillari uchun mas'uliyatni o'z zimmasiga olgan va doimiy psixologik stressni boshdan kechirmoqda.
Source: www.aljazeera.com