Amazon kompaniyasining avtonom transport vositalari brendi Zoox, AQShda rul va pedallarsiz robotaksilarni cheklangan tijorat maqsadida ishlatish uchun birinchi bo‘lib ruxsat oldi. Bu avtonom transport sanoati uchun muhim qadamdir.
Milliy avtomobil yo‘llari harakati xavfsizligi boshqarmasi (NHTSA) payshanba kuni Zoox’ga shtat va mahalliy ruxsatnomalarni olgandan so‘ng mijozlardan to‘lov olishni boshlashga ruxsat berdi. Ruxsat doirasida kompaniya avtomobillarda inson boshqaruvi talab qiladigan federal qoidalardan ozod qilindi.
NHTSA rahbari Jonatan Morrisonning so‘zlariga ko‘ra, Zoox hozirgacha xavfsizlik talablariga javob bergan. Biroq u robotaksilarni bosqichma-bosqich joriy etish rejalashtirilganini va Zoox transport vositalari darhol sotuvga chiqarilmasligini ta’kidladi. Morrison Zoox’ning avtonom boshqaruv tizimi mos keladigan avtomobillarning ekvivalent ishlash talablaridan oshib ketishini aytdi.
NHTSA Zoox’ga har ikki yilda 2500 tagacha transport vositasini tijorat maqsadida ishlatishga ruxsat berdi. Shuningdek, kompaniyaga avariyalar yoki yo‘llarda noto‘g‘ri to‘xtash kabi masalalar bo‘yicha qo‘shimcha hisobot talablari qo‘yildi.
Zoox’ning avtomobillari to‘rtburchak shaklidagi vagon uslubidagi transport vositalari bo‘lib, yo‘lovchi o‘rindiqlari bir-biriga qaragan holda joylashgan. Ularda haydovchi o‘rindig‘i, pedallar yoki rul yo‘q. Avtomobillar soatiga 120 km tezlikka erisha oladi.
Kompaniya o‘tgan yili Las-Vegas va San-Fransiskoda bepul sayohatlarni boshlagan edi. Endi u birinchi navbatda Las-Vegasda to‘lovli xizmat ko‘rsatishni boshlaydi, keyin boshqa bozorlarga chiqadi.
Avtonom transport vositalari tarafdorlari NHTSA qoidalari o‘z-o‘zini boshqarish texnologiyasi paydo bo‘lishidan oldin yozilganini va ular yangi avtomobil modellarini ishlab chiqishga to‘sqinlik qilishi mumkinligini ta’kidlaydilar. Tanqidchilar esa avtonom transport vositalariga qo‘yilgan cheklovlarni yumshatish shahar ko‘chalarini real dunyo texnologik tajribalar maydoniga aylantirishi va hayotni xavf ostiga qo‘yishi mumkinligidan ogohlantiradilar.
Ular haydovchisiz transport vositalari piyodalar yoki hayvonlarni urib yuborgan yoki yo‘llarda to‘xtab qolib, transport va tez yordam vositalariga to‘sqinlik qilgan holatlarga ishora qiladilar. Shu oyda Morrison avtonom transport vositalarini ishlab chiquvchilarga “huquqni muhofaza qilish organlari va boshqa birinchi yordam xizmatlariga aralashish” muammosini zudlik bilan hal qilishni buyurgan edi.
Avtomobil yo‘llari va avtomatik xavfsizlik bo‘yicha advokatlar guruhi Zoox’ning rulsiz va boshqa standart boshqaruv vositalarisiz ishlash rejasiga qarshi chiqdi, chunki kompaniya o‘z transport vositalarining jamoat yo‘llarida xavfsiz ishlashi mumkinligini ko‘rsatadigan batafsil dalillarni taqdim etmagan.
Zoox va Tesla sanoat yetakchisi Waymo’ga yetib olishga harakat qilmoqdalar. Waymo Google’ning bosh kompaniyasi Alphabet’ga tegishli bo‘lib, uning transport vositalari elektr Jaguar SUV’laridir, ularda kerak bo‘lganda qo‘lda boshqarish uchun rul va pedallar mavjud.
Zoox bosh direktori Aicha Evans bu ruxsatni avtonom transport vositalari uchun muhim bosqich deb atadi. Amazon Silikon vodiysi yaqinidagi zavodda yiliga 10 000 tagacha robotaksi ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.
Source: www.aljazeera.com