AQSh prezidenti Donald Tramp yakshanba kuni Air Force One samolyotida jurnalistlarga bergan intervyusida Eron bilan yangi muzokaralar dushanba kuni boshlanishini ma'lum qildi. U avvalroq Eronga qarshi "ulkan" zarbalar berishni bekor qilganini aytgan edi.
Trampning so'zlariga ko'ra, Eron hujumning ko'lamini ko'rib, uning shakllanishini payqagan. "Biz ular bilan muzokara shaklida gaplashyapmiz. Bu ertaga tushdan keyin boshlanadi", dedi u. U Truth Social tarmog'idagi avvalgi postida Eron va Yaqin Sharqdagi ittifoqchilar undan hujumni to'xtatishni so'raganini, chunki kelishuvning "chegaralari" kelishilganini yozgan edi.
Eron hali Trampning bu bayonotlariga javob bermagan. AQSh prezidenti urushga diplomatik yo'l bilan barham berish yaqinligini bir necha bor ta'kidlagan, ammo keyin o'zaro zarbalar qayta boshlangan. Tramp Eron bilan kelishuv uchun aniq muddat belgilashdan bosh tortdi va "Biz istalgan vaqtda harakat qilishga tayyormiz... Men odamlarni o'ldirishni xohlamayman", dedi.
Tramp Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmon, shuningdek, BAA va Qatar kabi hamkorlar uni dam olish kunlarida zarbalar berishdan qaytarganini aytdi. "Biz hammasini tayyorlagan edik", dedi u. "Ularning so'rashiga sabab, ular kelishuv bo'lishini o'ylashadi. Hormuz bo'yicha kelishuv bor va yadroviy kelishuv ham bo'ladi".
Trampning e'lonidan keyin Osiyo bozorlarida neft narxi pasaydi. Brent nefti 4,5% ga tushib, barrel uchun 83,98 dollarni tashkil etdi, AQSh nefti esa 4,6% ga arzonlab, 80,74 dollarga tushdi. Energetika narxlari urush boshlanganidan beri o'zgaruvchan bo'lib, savdogarlar Hormuz bo'g'ozidagi yuk tashish uzilishlariga munosabat bildirmoqda. Dunyo neft va suyultirilgan gazining taxminan 20 foizi shu bo'g'oz orqali o'tadi.
Eronning yarim rasmiy Mehr axborot agentligi Tehronning AQShdan harbiy harakatlarni to'xtatishni so'raganini rad etib, Trampning da'volarini "yangi yolg'on" deb atadi. Yakshanba kuni Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi Ummon bilan Hormuz bo'g'ozidagi kelishuv bo'yicha muzokaralar "yakuniy bosqichga yetganini" aytdi. Tramp dushanba kungi muzokaralar joyi va ishtirokchilarini aniqlamagan.
Tramp rejalashtirilgan zarbalar "Ikkinchi jahon urushidan beri eng katta hujum" bo'lishi mumkinligini va oylar davom etgan urushga diplomatik yakun yasash imkoniyatini yo'q qilishi mumkinligini aytdi. U Eronning energetika infratuzilmasiga zarba berishni rejalashtirganmi degan savolga javob bermadi, bu xalqaro huquqshunoslarning fikricha, urush jinoyati bo'lishi mumkin.
Eronning muvaqqat mudofaa vaziri Majid ibn al-Rizo Tehron har bir tahdidni "haqiqiy va ishonchli" deb bilishini, ammo bu psixologik urushning bir qismi bo'lsa ham, "bizni ajablantirib bo'lmaydi va biz passiv qolmaymiz", dedi. Tramp avvalroq Eronga apokaliptik ogohlantirishlar bergan, keyin esa diplomatiyaga imkon berilayotganini ta'kidlagan.
7 aprelda Tramp Eron tinchlik muzokaralaridan bosh tortsa, "butun sivilizatsiya bugun kechasi halok bo'ladi" deb ogohlantirgan edi. Bu tahdid vitse-prezident JD Vance boshchiligidagi Pokistondagi tarixiy muzokaralarga olib keldi, ammo kelishuvga erishilmadi. Tramp ma'muriyati urush va uning iqtisodiy ta'siri amerikaliklar, jumladan respublikachilar orasida keng norozilikka sabab bo'lganini ko'rsatadigan ma'lumotlarni asosan e'tiborsiz qoldirmoqda.
Source: www.bbc.co.uk