Amerika Qo‘shma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp Eron rahbariyatini “aql bovar qilmaydigan darajada ikkiyuzlamachi” deb ta’rifladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehron urushni tugatish uchun muzokaralar o‘tkazishni so‘ragan, biroq keyin hech qanday muzokaralar o‘tkazilmayotganini e’lon qilgan.
Tramp o‘zining Truth Social platformasida Eron “faqat Ummon bilan ish olib borayotganini” aytib, “ular odatdagidek, Hormuz bo‘g‘izi o‘z nazoratida ekanligi haqida safsata qilishmoqda”, deb yozdi. U, shuningdek, Vashington va Tehron o‘rtasida urushni tugatish bo‘yicha kelishuvga erishilmaguncha, AQSh Eronning janubiy portlarini blokada qilishda davom etishini ta’kidladi.
Tramp AQShning Hormuz bo‘g‘izidagi blokadasini “po‘lat devor” deb atab, “Eronga hech narsa o‘tmaydi, agar biz xohlamasak, va agar kelishuv yoki to‘liq taslim bo‘lish amalga oshirilmasa, hech narsa o‘tmaydi”, dedi.
Urushni tugatish bo‘yicha yangi muzokaralar dushanba kuni boshlanishi kutilayotgan edi. Tramp dam olish kunlari AQSh Eronga qarshi yana bir yirik bombardimon kampaniyasini o‘tkazmasligini e’lon qilgandi. Uning so‘zlariga ko‘ra, AQSh kuchlari “Ikkinchi jahon urushidan beri eng katta hujum”ni amalga oshirish rejasini tuzgan, biroq u Qatardan, Saudiya Arabistonidan va Birlashgan Arab Amirliklaridan kelgan ittifoqchilar hamda Eron rasmiylarining iltimosiga ko‘ra diplomatiyaga ko‘proq vaqt berishga qaror qilgan.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Tehron bir nechta diplomatik yo‘nalishlarni izlayotganini va hozirda AQSh bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar olib borilmayotganini ma’lum qildi. Vazirlik matbuot kotibi Ismoil Bag‘oiy Eron “Ummon, mintaqadagi va mintaqadan tashqaridagi davlatlar bilan keskinlikni kamaytirish maqsadida muzokaralar olib borayotganini” aytdi.
Uning qo‘shimcha qilishicha, Ummonning asosiy e’tibori bo‘g‘iz orqali xavfsiz navigatsiya uchun vaqtinchalik yo‘lak yaratishga qaratilgan. “Dengiz blokadasi va AQSh harakatlari davom etar ekan, Hormuz bo‘g‘izida hech qanday muhim o‘zgarish bo‘lmaydi”, dedi u.
Dushanba kuni Eron savdo vaziri Pokistonga yo‘l oldi va u yerda AQSh dengiz blokadasi paytida Pokiston portlari orqali Eron konteynerlarini tashishni osonlashtirish yo‘llarini muhokama qilishi kutilmoqda. Sanoat, tog‘-kon va savdo vaziri Muhammad Atabek Islomoboddagi Eron-Pokiston qo‘shma savdo qo‘mitasi yig‘ilishida qatnashishi va Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashishi rejalashtirilgan.
Iyun oyida AQSh Eron bilan Pokiston vositachiligida urushni tugatish va Hormuz bo‘g‘izi orqali to‘xtab qolgan yuk tashishni qayta tiklashga qaratilgan memorandum imzolagan edi. Urushdan oldin bu muhim suv yo‘li orqali butun dunyodagi savdo qilinadigan neft va gazning taxminan beshdan bir qismi o‘tardi. O‘shandan beri AQSh Eronga zarba berdi, Eron kuchlari esa mintaqadagi AQSh harbiy ob’ektlariga javob zarbalari berib, Hormuz bo‘g‘izi ustidan nazoratni talab qilmoqda.
Source: www.aljazeera.com