️ Yevroosiyo taraqqiyot bankining (YeTB) yangi tahliliy ma'ruzasiga ko'ra, O'zbekiston 2028 yilga borib quyosh va shamol elektr stansiyalari ishlab chiqarish hajmini majburiy ravishda qisqartirish muammosiga duch kelishi mumkin. Mamlakat energetika tizimining o'tkazish imkoniyatlari cheklangani bois, yuzaga keladigan yo'qotishlar taxminan 3,5 milliard kilovatt-soatni tashkil etishi taxmin qilinmoqda. Mutaxassislarning fikricha, bunday holat infratuzilmaning jadal sur'atlarda o'sayotgan generatsiya quvvatlaridan ortda qolayotgani bilan izohlanadi.
️ Hisobotda ta'kidlanishicha, 2026-2028 yillarga mo'ljallangan rivojlanish rejasiga asosan, majburiy cheklamalar yildan-yilga ortib boradi. Xususan, 2026 yilda bu ko'rsatkich 2,2 milliard kilovatt-soatni, 2027 yilda 3 milliard kilovatt-soatni, 2028 yilda эса 3,5 milliard kilovatt-soatni tashkil qilishi kutilmoqda. Bu esa yashil energetika potensial ishlab chiqarishining deyarli har yettinchi kilovatt-soati tarmoqqa yetkazib berilmasligini anglatadi. Qolaversa, ushbu prognozlar eng pastki chegara bo'lib, amaldagi o'rnatilgan quvvatlar rejalashtirilgandan tezroq oshsa, yo'qotishlar yanada ko'payishi mumkin.
️ Muammoning asosiy sabablari sifatida elektr stansiyalarining mahalliy talab cheklangan hududlarda qurilishi, an'anaviy stansiyalarning texnologik minimumdan pastga tusha olmasligi hamda tezkor zaxiralarning yetishmasligi ko'rsatilmoqda. Ayniqsa, maydan oktyabrgacha bo'lgan davrda quyosh va shamol generatsiyasi yuqori bo'lib, iste'mol o'rtacha darajada saqlanib qolgani sababli ortiqcha quvvatni taqsimlash qiyinlashadi. Bu esa energiya tizimini boshqarish va taqsimlash mexanizmlarini tubdan yaxshilashni taqozo etadi.
️ Vujudga kelayotgan tanqislik va yo'qotishlarni kamaytirish uchun Markaziy Osiyo yagona energetika tizimi doirasida o'zaro hamkorlikni kuchaytirish zarurligi qayd etilgan. Shuningdek, tarmoqlar o'tkazish qobiliyatini oshirish, raqamli monitoringni joriy etish va energiya saqlash tizimlari hamda gidroakkumulatsiyalovchi stansiyalarni barpo etish muhim ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonda "O'zbekgidroenergo" tomonidan qiymati 2,2 milliard dollarlik bir nechta shunday loyihalar ko'rib chiqilayotgani ta'kidlanmoqda.
Source: podrobno.uz