Isroil prokuraturasi G'arbiy Sohildagi ishg'ol ostidagi hududda falastinlik faol Avda Xatalin o'limiga sabab bo'lgan ko'chmanchi Yinon Levini ehtiyotsizlikdan odam o'ldirishda aybladi. Bu yetti yildan ortiq vaqt ichida isroillik fuqaroga nisbatan bunday ayblov e'lon qilinishi birinchi holatdir.
Leviga qo'yilgan ayblovlar, shuningdek, qurolli ravishda xususiy mulkka kirish va zarar yetkazishni ham o'z ichiga oladi. Isroilning Yesh Din inson huquqlari tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, oxirgi marta 2019-yilda isroillik fuqaro G'arbiy Sohilda falastinlikni o'ldirishda ayblangan edi.
31 yoshli o'qituvchi va uch farzandning otasi bo'lgan Xatalin 2025-yil iyul oyida, ko'chmanchilar Umm al-Xayr qishlog'iga ekskavatorlar olib kirib, yangi noqonuniy turar-joy uchun yer tekislashni boshlaganlarida, aholi bilan to'qnashuvda halok bo'lgan. Videoyozuvlarda, jumladan Xatalin tomonidan olingan kadrlarda Levi olomonga qarata o'q uzgani aks etgan.
Falastinlik huquq himoyasi tashkiloti Al-Haq tomonidan o'tkazilgan alohida tergov, o'limning bir yilligi munosabati bilan e'lon qilingan bo'lib, videoyozuvlar, guvohliklar va geofazoviy tahlillar asosida otishmani rekonstruksiya qilgan. Tergov o'limga olib kelgan jarohatni Levi to'pponchasiga moslashtirgan va falastinliklarning hech biri qurollanmaganini aniqlagan, bu esa uning o'zini himoya qilish da'vosini rad etadi.
Tashkilot, shuningdek, Levi isroil kuchlari bilan birga falastinliklarni hibsga olish uchun ko'rsatayotgani, Xatalinga yetib borishga urinayotgan tez yordam mashinasi esa isroil askarlari va politsiyasi nazorati ostida to'sib qo'yilgani aks etgan videolarni ham taqdim etgan.
Xatalin Oskar mukofotiga sazovor bo'lgan "Boshqa yer yo'q" hujjatli filmida ishlagan va muntazam ravishda xorijlik faollarni uyida qabul qilgan. Levi advokati ayblovlarni noto'g'ri deb atadi va himoya ularni sudda e'tiroz bildirishini aytdi.
Levi ilgari Buyuk Britaniya va Yevropa Ittifoqi tomonidan falastinliklarga nisbatan zo'ravonlik uchun sanksiyalangan edi. AQSh esa Donald Tramp 2025-yilda ikkinchi muddatga prezidentlikka qaytganidan keyin unga nisbatan sanksiyalarni bekor qilgan.
Isroilning B'Tselem tashkiloti bu ayblovni "qoidani tasdiqlovchi istisno" deb atadi va Isroilning ko'chmanchilar va askarlarga nisbatan jazosizligi tizimli xato emas, balki qasddan qilingan siyosat ekanini ta'kidladi. Tashkilot ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yil oktabrdagi G'azo urushi boshlanganidan beri G'arbiy Sohilda ko'chmanchilar va askarlar tomonidan kamida 1100 falastinlik, jumladan 240 bola o'ldirilgan.
Ayblov e'lon qilinishi G'arbiy Sohilda ko'chmanchilar zo'ravonligi avj olgan bir paytga to'g'ri keldi. 2026-yilda hujumlar oyiga o'rtacha 190 tani tashkil etmoqda, bu esa Hilltop Youth kabi uyushgan tarmoqlar va qurollangan ko'chmanchi "qo'riqlash guruhlari" tomonidan rag'batlantirilmoqda.
Source: www.aljazeera.com