Sudan armiyasi rahbari Abdel Fattah al-Burhan siyosiy va fuqarolik guruhlari hamda arboblari bilan kutilmagan maslahatlashuvlar o‘tkazdi. Manbalarga ko‘ra, tomonlar Sudan muloqot konferensiyasini o‘tkazish uchun shart-sharoit yaratish bo‘yicha kelishuvga erishgan.
Maslahatlashuvlarda muxolifat yetakchilariga nisbatan o‘lim jazosi bilan bog‘liq ayblovlarni bekor qilish va konferensiyaga tayyorgarlik qo‘mitasini tuzish takliflari ko‘rib chiqilgan. Siyosiy manbalar, bu jarayon asosiy siyosiy kuchlarni qamrab oladigan keng qamrovli Sudan konferensiyasini o‘tkazish zarurligiga qaratilganini ta’kidlamoqda.
Sudan Qurolli Kuchlari 2023-yil aprel oyidan beri Rapid Support Forces (RSF) bilan urush olib bormoqda. Maslahatlashuvlar ishtirokchilari, asosan, muxoliflarga qarshi media kampaniyalarini to‘xtatish va o‘lim jazosi bilan bog‘liq ayblovlarni to‘xtatib turish kabi amaliy qadamlarni qo‘llab-quvvatlagan.
Ayblovlar, asosan, sobiq Bosh vazir Abdalla Hamdok boshchiligidagi Somoud alyansiga tegishli. Ularga nisbatan urush jinoyatlari, davlatga qarshi urushga undash va konstitutsiyani buzish kabi ayblovlar qo‘yilgan. Somoud esa RSFni qo‘llab-quvvatlaganlikda ayblanib, buni rad etgan.
Maslahatlashuvlar ishtirokchilari mustaqil va tan olingan shaxslardan iborat tayyorgarlik qo‘mitasini tuzishga kelishgan. Qo‘mita konferensiya ishtirokchilari, kun tartibi, joyi va sanasini belgilashi, shuningdek, xalqaro va mintaqaviy tomonlarni kuzatuvchi sifatida taklif qilishi kerak.
Demokratik Ittifoq partiyasi maslahatchisi Hatem al-Sirning so‘zlariga ko‘ra, Xartumda mintaqaviy kuchlar ko‘magida intensiv siyosiy faollik va muloqotga tayyorgarlik davom etmoqda. Al-Burhan siyosiy bloklar, an’anaviy boshqaruv rahbarlari, so‘fiy ordenlari, akademiklar va boshqa arboblar bilan uchrashuvlar o‘tkazgan.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Afrika Ittifoqi, Yevropa Ittifoqi, IGAD va Arab Ligasidan iborat “Beshlik” guruhi ham Sudan siyosiy jarayonini ilgari surishga harakat qilmoqda, biroq hozircha muvaffaqiyatga erisha olmagan. Oxirgi muzokaralar Efiopiyaning Addis-Abeba shahrida bo‘lib o‘tgan va tomonlar o‘rtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf eta olmagan.
Somoud alyansi yetakchilaridan biri Babiker Faisal “Beshlik”ni neytral emaslikda aybladi va ular siyosiy jarayonni Sudan nazoratidan chiqarib yuborganini ta’kidladi. U, shuningdek, armiya rahbariyati harbiy yutuqlardan foydalanib, “kosmetik siyosiy jarayon” boshlashga urinayotganini aytdi.
“Beshlik” juma kuni chiqargan bayonotida Sudan siyosiy jarayonini qo‘llab-quvvatlashda davom etishini, fuqarolik kuchlari bilan yangi maslahatlashuvlar o‘tkazishini va Sudan boshchiligidagi siyosiy kelishuvga erishishga intilishini bildirdi. Ular Sudan suvereniteti, birligi va hududiy yaxlitligini hurmat qilishlarini ta’kidladi.
Shu bilan birga, sobiq prezident Umar al-Bashir davrida hukmronlik qilgan Milliy Kongress partiyasi (NCP) yetakchilari al-Burhanning ularni siyosiy jarayondan chetlashtirish qarorini tanqid qildi. NCP yetakchisi Hamid Mumtaz bu qarorni “halokatli xato” deb atadi va RSFni NCP bilan tenglashtirishni asossiz deb hisoblaydi.
Mumtaz, shuningdek, NCPni chetlashtirish Iroqdagi Ba’as partiyasining taqiqlanishiga o‘xshash oqibatlarga olib kelishi mumkinligini ogohlantirdi. U har qanday qisman yoki bir tomonlama siyosiy muloqot muvaffaqiyatsizlikka uchraydi va barqaror Sudanga olib kelmaydi, deb hisoblaydi.
Source: www.aljazeera.com