Suriya hukumati ag‘darilgan prezident Bashar al-Assad davridan qolgan yadroviy dastur izlarini tekshirish uchun Birlashgan Millatlar Tashkilotiga rasman ruxsat berdi. Bu qaror mamlakatning xalqaro hamjamiyat bilan munosabatlarini tiklash yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda.

Suriya Tashqi ishlar vaziri Asaad al-Shaibani seshanba kuni bildirishicha, hukumat Xalqaro Atom Energiya Agentligi (IAEA) bilan hamkorlik qilmoqda. Agentlik Damashqdagi bir ob’ektda bir necha tonna yadroviy material topilganini ma’lum qildi. Topilgan material xavfli emas va Suriya nazoratida qoladi, biroq xalqaro kafolatlar ostida bo‘ladi.

Assad rejimi 2024-yil oxirida qulaganidan so‘ng, Suriya rasmiylari Assadlar oilasi hukmronligi davrida amalga oshirilgan yadroviy faoliyat merosini hal qilish uchun IAEA bilan ishlashga va’da bergan edi. IAEA inspektorlari Deir ez-Zur va Damashqdagi ikki ob’ektni tekshirdi.

IAEA rahbari Rafael Grossi Damashqda o‘tkazilgan matbuot anjumanida hukumatning yashirin ob’ektni xabar qilish qarorini “jasur qadam” deb atadi. U “bir necha tonna yadroviy material yomon maqsadlarda ishlatilishi mumkin”, deb ogohlantirib, material xalqaro himoyaga olinishini va’da qildi.

Vazir al-Shaibani Suriya 17-iyul kuni agentlikka rasmiy xat yuborib, sobiq rejimdan qolgan yashirin ob’ektdagi yadroviy materiallar mavjudligini o‘z ixtiyori bilan e’lon qilganini aytdi. Suriyada yadroviy qurol dasturi uchun operatsion zaxiralar mavjud emas, biroq Isroil 2007-yilda Deir ez-Zurdagi shubhali yadroviy reaktorni bombardimon qilgan edi.

Source: www.aljazeera.com