AQSh prezidenti Donald Tramp Kanadaga qarshi keng ko‘lamli yangi bojxona tariflarini joriy etishni uch kunga kechiktirishini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tomonlar savdo kelishuvi bo‘yicha yakuniy hujjatlarni rasmiylashtirish arafasida.
Tramp o‘zining ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida “Kanadaga qarshi 50 foizlik tariflarni uch kunga to‘xtatdim, chunki Kanada va AQSh hujjatlarni yakunlash sharti bilan KELISHUVGA erishdilar!” deb yozdi. Bu bayonot deyarli 20 milliard dollarlik Kanada importiga mo‘ljallangan 50 foizlik boj kuchga kirishiga ikki soat qolganida qilindi.
Ikki tomon bir necha masalalar bo‘yicha kelisha olmayotgan edi, jumladan AQShning avtomobil tariflari va ko‘plab Kanada provinsiyalarining Amerika spirtli ichimliklarini sotishni taqiqlashi. Tramp va Bosh vazir Mark Karni bu hafta ikki marta telefon orqali suhbatlashdi, savdo muzokarachilari esa iyul oyidan beri jadal ish olib bormoqda.
Tramp o‘z postida yakuniy savdo kelishuvi Keystone XL quvurini qayta tiklashga imkon berishi mumkinligini ham aytdi. Alberta shtatini AQSh bilan bog‘laydigan neft quvuri avval Obama va Bayden ma’muriyatlari tomonidan bloklangan edi. Ekologlar va mahalliy guruhlar bu loyihaga uzoq vaqtdan beri qarshi, biroq Tramp kuniga 830 ming barrel neft tashish imkonini beradigan loyihani qayta tiklashni bir necha bor istagini bildirgan.
“Buyuk Keystone XL quvuri, uzoq vaqt oldin Uyquchi Jo Bayden tomonidan o‘ldirilgan, qabrdan uyg‘onishi mumkin!” deb yozdi Tramp Truth Social’da. Bu kechiktirish Kanada muzokarachilari va har ikki mamlakat biznes doiralari uchun xushxabar bo‘ldi, chunki ular yangi tariflar har ikki tomonga zarar yetkazishidan ogohlantirgan edi.
Tramp yanvar oyida hokimiyatga qaytganidan beri AQSh va Kanada o‘rtasidagi munosabatlar keskinlashdi. U keng qamrovli tarif dasturini boshladi, bu esa o‘nlab yillar davom etgan erkin savdoni buzdi. Eng so‘nggi tariflar Kanada importining vino, sut mahsulotlari, tsement, kiyim-kechak va xokkey jihozlari kabi turlariga qo‘llanilishi kerak edi.
Kanada o‘z navbatida AQShdan asosiy tarmoqlardagi tariflarni olib tashlashni yoki kamaytirishni so‘ramoqda. AQSh esa Kanadadan qolgan javob tariflarini olib tashlashni, sut kvotalarini oshirishni va spirtli ichimliklar taqiqini bekor qilishni talab qilmoqda. Reuters’ning ma’lumotiga ko‘ra, muzokarachilar AQShning Kanada avtomobillariga bojxona tarifini 25 foizdan 15 foizga kamaytirishni muhokama qilgan, biroq qaysi avtomobillar imtiyozga ega bo‘lishi borasida kelisha olmagan.
Karni, shuningdek, provinsiya hokimlari bilan AQSh spirtli ichimliklarini sotishni tiklash bo‘yicha kelishuvga erishishi kerak, chunki spirtli ichimliklar savdosi federal hukumat tomonidan emas, balki provinsiyalar tomonidan nazorat qilinadi. Ontario premyeri Dag Ford, avtomobil tariflaridan eng ko‘p zarar ko‘rgan provinsiya, “adolatli kelishuv”ga erishilsagina taqiqni olib tashlashga tayyorligini bildirdi.
AQSh Savdo palatasi seshanba kuni kelishuvga erishishga chaqirib, “yuqori tariflar har ikki iqtisodiyotga zarar yetkazadi, AQSh oilalari uchun xarajatlarni oshiradi, ta’minot zanjirlarini buzadi va USMCA shartnomasiga bog‘liq 13 million ish o‘rnini xavf ostiga qo‘yadi”, deb ogohlantirdi.
Source: www.bbc.co.uk