AQSh prezidenti Donald Trump Kanadaga qarshi boshlagan savdo urushi har ikki mamlakat biznesiga zarar yetkazishi kutilmoqda. Biroq, ekspertlarning fikricha, Kanada iqtisodiyoti ko'proq zarar ko'radi, chunki o'zaro tariflar retsessiya ehtimolini oshirmoqda.
Shanba kuni AQSh Kanadaning 20 milliard dollarlik tovarlariga 50 foizlik tariflar joriy etdi. Dushanba kuni Trump Kanadaga qarshi barcha avtomobil mahsulotlariga yangi 50 foizlik bojlar qo'llash bilan tahdid qildi. Seshanba kuni Bosh vazir Mark Karni 700 dan ortiq AQSh mahsulotlariga qarshi javob choralarini e'lon qildi, ularning qiymati ham 20 milliard dollarni tashkil etadi.
Kanadaning javob choralari millatchilik tuyg'usini kuchaytirgan bo'lsa-da, mutaxassislar iqtisodiy yo'qotishlar fonida bu kayfiyat tezda so'nishi mumkinligini ogohlantirmoqda. Kanada iqtisodiyoti AQShnikidan 10 barobar kichik va eksportning 70 foizi janubiy qo'shniga yo'naltirilgan.
Oksford Economics ma'lumotlariga ko'ra, AQSh tariflari Kanada yalpi ichki mahsulotiga 0,3 foizlik ta'sir ko'rsatishi mumkin, ammo ayrim provinsiyalar va tarmoqlar ko'proq zarar ko'radi. Kvebek, Nyu-Brunsvik va Ontario ishlab chiqaruvchilari, shuningdek, Britaniya Kolumbiyasi eksportchilari eng ko'p ta'sirga uchraydi.
Toronto'dagi Peacock Tariff Consulting xalqaro savdo bo'yicha maslahatchisi Eshli Kalinning aytishicha, bu haqiqiy savdo urushi va Kanada 100 mingdan ortiq ish o'rnini yo'qotishi mumkin. Uning so'zlariga ko'ra, ba'zi mijozlar tariflar saqlanib qolsa, zavodlarni yopishni rejalashtirmoqda.
Hafta davomida keskinlik yanada oshdi: Trump Ontario ko'lini Amerika ko'li deb atashni buyurdi. Bosh vazir Karni bu nom 400 yildan ortiq tarixga ega ekanligini ta'kidladi. Manitoba premyeri Uab Kinyu esa bu qarorni zaif harakat deb baholadi.
Iqtisodchilar, agar munosabatlar yanada yomonlashsa, AQSh-Meksika-Kanada erkin savdo kelishuvi (USMCA) tugashi mumkinligidan xavotirda. Bu Kanada iqtisodiyotini retsessiyaga olib kelishi va uzoq muddatli pasayishga sabab bo'lishi mumkin.
Avtomobil sanoati ham xavotir uyg'otmoqda. Trump 2027 yildan boshlab avtomobil tariflarini 50 foizga oshirish bilan tahdid qilmoqda. Bu chegaradosh avtomobil sanoatiga jiddiy zarar yetkazishi kutilmoqda, ayniqsa Michigan, Ogayo va Indiana kabi shtatlarga.
Kanada ichida siyosiy bo'linishlar ham kuchaymoqda. Ontario premyeri Dag Ford keskin javob choralarini qo'llab-quvvatlasa, Alberta va Saskaçevan neft va kaliyga eksport soliqlarini qo'shishni rad etmoqda. Ekspertlarning fikricha, 8-sentabr kuni Kanada javob tariflari kuchga kirganda vaziyat yanada aniq bo'ladi.
Source: www.aljazeera.com