AQSh prezidenti Donald Tramp Venesuela bilan tarixiy kelishuvga erishilganini e'lon qildi. Ushbu kelishuvga ko'ra, Amerika tomoni Venesuelaning isbotlangan 65 milliard barrel neft zaxiralarini nazorat qiladi. Tramp o'zining Truth Social tarmog'idagi sahifasida bu kelishuv AQSh neft zaxiralarini ikki baravar oshirishini va amerikaliklar uchun benzin narxini sezilarli darajada pasaytirishini ta'kidladi.
Trampning yozishicha, Davlat kotibi Marko Rubio va Mudofaa vaziri Pit Xegset Venesuelaning muvaqqat prezidenti Delsi Rodriges bilan hamkorlikda xususiy biznes orqali AQShga Venesueladagi 65 milliard barrel neft zaxiralari ustidan nazoratni ta'minlagan. Bu jarayon amerikalik soliq to'lovchilarga hech qanday xarajat keltirmagan.
Venesuelaning muvaqqat prezidenti Delsi Rodriges kelishuvni olqishladi. Ushbu kelishuv davlat g'aznasiga taxminan 209 milliard dollar olib kelishi kutilmoqda. E'lon bir necha haftalik muzokaralar natijasida amalga oshdi. Muzokaralar davomida amerikalik kompaniyalarga Venesueladagi bir qator neft konlariga uzoq muddatli kirish huquqini berish va hosil bo'lgan xom neftni AQShga yetkazib berish kafolatlanishi muhokama qilingan.
Venesuela rasmiylari kelasi hafta bir qator kompaniyalarga, xususan AQSh firmalariga yangi neft qidiruv va qazib olish huquqlarini beruvchi shartnomalarni imzolashga tayyorlanmoqda. Avvalroq Reuters agentligi manbalari lizing modeli ko'rib chiqilayotganini, konlar amerikalik ishlab chiqaruvchilarga kim oshdi savdosiga qo'yilishi mumkinligini ma'lum qilgan edi. Biroq bu kelishuv Venesuelada qonuniy va konstitutsiyaviy muammolarga duch kelishi mumkin, chunki davlat neft sanoatining asosiy faoliyati ustidan nazoratni saqlab qoladi.
Yangi kelishuv Vashingtonning Venesuela neft sanoatidagi rolini keskin kengaytirishni anglatadi. Tramp ma'muriyati mamlakat ishlab chiqarishini jonlantirish va AQSh neftni qayta ishlash zavodlari uchun ko'proq xom neft ta'minlashga intilmoqda. Venesuela dunyodagi eng yirik isbotlangan neft zaxiralariga ega, ammo yillar davomidagi kam investitsiya, noto'g'ri boshqaruv va sanksiyalar tufayli kuniga atigi 1,25 million barrel ishlab chiqaradi.
Tramp kelishuvning tuzilishi, konlar yoki ishtirok etuvchi kompaniyalar haqida ma'lumot bermadi, shuningdek, AQSh zaxiralar ustidan qanday qilib ko'pchilik nazoratini o'rnatishini ham ochiqlamadi. Davlat kotibi Marko Rubio kelishuvni har ikki mamlakat uchun g'alaba deb ta'riflab, u AQSh uchun barqaror va arzon neftni ta'minlashini hamda benzin narxini pasaytirishga yordam berishini aytdi. Rubioning so'zlariga ko'ra, kelishuv Venesuelaga 100 milliard dollarga yaqin xususiy investitsiyalar olib keladi, minglab yuqori maoshli ish o'rinlarini yaratadi va mamlakat iqtisodiyotini tiklashga yordam beradi.
Source: www.aljazeera.com