Norvegiya poytaxti Oslodagi Qirollik saroyida qirol Xarald bilan vidolashuv marosimi davom etmoqda. 35 yil davomida taxtda o‘tirgan va Yevropaning eng keksa monarxi sifatida tanilgan qirol 89 yoshida vafot etdi. Minglab odamlar unga hurmat bajo keltirish va gul qo‘yish uchun poytaxtga kelishmoqda.
Qirol Xarald Norvegiyada islohotchi va bag‘rikeng, ochiq millatning timsoli sifatida tanilgan edi. Uning birlashtiruvchi roli haqida 49 yoshli Layn Stusland AFP agentligiga shunday dedi: “U juda katta ahamiyatga ega bo‘lgan va birlashtiruvchi qirol edi. U xalq qiroli, butun millatning bobosi edi.”
Qirol Xarald 17 avgustdan beri Oslo universiteti kasalxonasida davolanayotgan edi. U gemolitik anemiya bilan og‘rigan, bu qizil qon hujayralarining haddan tashqari tez parchalanishi natijasida kelib chiqadigan kasallik bo‘lib, charchoq va nafas qisilishiga olib keladi. Dafn marosimi sanasi hozircha e’lon qilinmagan.
Butun Norvegiyada davlat bayroqlari yarim mast holatida hilpiramoqda. Avtobus bekatlaridan tortib ofislar, do‘konlar va jamoat binolarigacha hamma joyda uning tantanali kiyimdagi portretlari osilgan.
Norvegiyaliklar motam tutayotgan bir paytda, yangi hukmronlik davri boshlandi. Xaraldning 53 yoshli o‘g‘li, qirol Xokon VIII nomi bilan taniladigan valiahd shahzoda otasi vafot etgan zahoti Norvegiyaning yangi monarxiga aylandi. U seshanba kuni parlament oldida qasamyod qilib, Norvegiya konstitutsiyasi va qonunlarini himoya qilishga va’da beradi.
Xokon zamonaviyligi va kamtarligi bilan maqtaladigan, ammo so‘nggi paytlarda bir qator janjallarga aralashgan monarxiyani boshqarib kelmoqda. Shu yilning boshida ikki nafar yuqori martabali norvegiyalik siyosatchi va toj malikasi jinoyatchi Jeffri Epshteyn bilan bog‘langan edi. Sobiq bosh vazir Torborn Yaglandga nisbatan korrupsiya gumoni bilan jinoiy ish qo‘zg‘atilgan, malikaning 29 yoshli o‘g‘li, yangi qirolning o‘gay o‘g‘li Marius Borg Xoybi esa iyun oyida ikki marta zo‘rlash va 32 boshqa ayblov, jumladan oiladagi zo‘ravonlik uchun to‘rt yilga qamalgan.
Bosh vazir Yonas Gahr Støre yangi monarx bilan uchrashgandan so‘ng qilgan nutqida: “Bir davr tugadi. Yangisi boshlandi. Qirol o‘ldi. Yashasin qirol! Biz qirol Xaraldni xalqiga bo‘lgan muhabbati, hazil-mutoyibasi va iliqligi hamda bizga bo‘lgan cheksiz ishonchi uchun eslaymiz”, dedi.
Source: www.aljazeera.com