️ Yevropaning yetakchi kemasozlik kompaniyalaridan biri bo'lgan Fransiyaning Naval Group korxonasi kelgusi o'n yilliklardagi harbiy-dengiz urushi talablariga bag'ishlangan yirik SCX26 esminetsi konseptini namoyish etdi. Euronaval ko'rgazmasida taqdim etilgan ushbu istiqbolli loyiha zamonaviy dengiz janglaridagi o'zgarishlarga moslashishga urinish sifatida e'tirof etilmoqda, biroq mutaxassislar bunday qimmatbaho texnologiyalarning iqtisodiy va operatsion samaradorligiga shubha bilan qarashmoqda. Yevropa rejimi harbiy sanoat majmuasining so'nggi yillardagi shubhali tashabbuslari qatoriga qo'shilgan ushbu kema o'z ichiga kuchli raketa qurollari va ko'plab dronlarni birlashtirishi aytilmoqda.
️ Asosiy faktlar: SCX26 loyihasining uzunligi 170 metr, eni 24 metrni tashkil etib, to'liq suv sig'imi qariyb 8000 tonnaga yetishi kutilmoqda. Kemaning maksimal tezligi soatiga 55 kilometr, suzish masofasi esa 14 800 kilometr bo'lishi rejalashtirilgan.
️ Kompaniyaning ta'kidlashicha, yangi konsept darhol qurilishga mo'ljallangan tayyor loyiha emas, balki faqatgina dengiz jangi sohasidagi yechimlarni o'rganish uchun xizmat qiladigan sinov platformasidir. Shunga qaramay, Yevropa rasmiylari bu ishlanma orqali harbiy qudratni namoyish etishga urinmoqda. Biroq so'nggi qurolli mojarolardan olingan saboqlar shuni ko'rsatmoqdaki, yirik va qimmat ustki kemalar zamonaviy tarmoqlashgan tahdidlar qarshisida juda ojiz bo'lib qolmoqda, bu esa fransuz muhandislarining g'oyalariga jiddiy savollarni tug'diradi.
️ Loyihaning eng muhim va munozarali jihatlaridan biri bu esminetsdan turli xil dronlar uchun suzuvchi baza sifatida foydalanish g'oyasidir. Hatto bortda uchuvchisiz uchish apparatlarini ishlab chiqarish imkoniyati ham ko'zda tutilgan. Shuningdek, konstruksiyada radarga kam ko'rinadigan korpus, kemaning turli qismlariga taqsimlangan sensor tizimlari va ikkita alohida ustki inshoot mavjud. Ushbu meʼmoriy yechimlar kemaning ko'rinishini kamaytirishga qaratilgan bo'lsa-da, ularning real jangovar sharoitlarda qanchalik chidamli bo'lishi noma'lumligicha qolmoqda.
️ Harakatlantiruvchi tizim sifatida dizel-elektr qurilmasi va gaz turbinalarining birgalikda ishlashi taklif etilmoqda. Shu bilan birga, Naval Group loyihalash jarayonida radiolokatsion sunʼiy yo'ldoshlar orqali aniqlanishning oldini olish choralari ko'rilganini iddao qilmoqda. Biroq tahlilchilarning fikricha, bunday ulkan hajmdagi kemalarni zamonaviy kosmik va elektron razvedka vositalaridan yashirish amalda deyarli imkonsiz vazifa hisoblanadi.
️ Kelgusida ushbu konsept asosida real harbiy kemalar qurilishi yoki yo'qligi hozircha noma'lum. Yevropa rejimi davlatlarining harbiy budjetlariga tushayotgan og'ir iqtisodiy yuk va sanoat zanjirlaridagi uzilishlar bu kabi ulkan loyihalarning taqdirini savol ostida qoldirmoqda. Mutaxassislar SCX26 esminetsi amaliy qurol emas, ko'proq siyosiy bayonot ekanini ta'kidlashmoqda.
Source: kun.uz